Nr 25
(wrzesień 2014)

Dodatkowy urlop dla pracowników niepełnosprawnych

Zgodnie z treścią przepisu zawartego w art. 19 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych osobie zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności przysługuje dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymiarze 10 dni roboczych w roku kalendarzowym. Prawo do pierwszego urlopu dodatkowego osoba ta nabywa po przepracowaniu jednego roku po dniu zaliczenia jej do jednego z tych stopni niepełnosprawności. Prawo do kolejnego dodatkowego urlopu wypoczynkowego osoba zaliczona do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nabywa z dniem 1 stycznia każdego roku kalendarzowego, o ile pozostaje w zatrudnieniu. Bez znaczenia jest tutaj okoliczność czy osoba ta pobiera w tym czasie zasiłek lekarski w związku z niezdolnością do pracy, liczy się bowiem nie samo świadczenia pracy, ale pozostawanie w stosunku pracy.

W orzecznictwie podkreśla się, iż "prawo do dodatkowego urlopu wypoczynkowego przysługuje pracownikowi zaliczonemu do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, chociażby nie wystąpił do pracodawcy o przyznanie takiego urlopu." (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 czerwca 2005 r., sygn. akt II PK 339/04).

Zdaniem PIP "pracownik niepełnosprawny nabywa prawo do urlopu z chwilą spełnienia ustawowych przesłanek, a więc po przepracowaniu roku po dniu zaliczenia go do umiarkowanego lub znacznego stopnia niepełnosprawności, natomiast realizacja tego uprawnienia następuje nie wcześniej niż od dnia przedstawienia pracodawcy orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność. Przedstawienie orzeczenia nie ma więc wpływu na samo nabycie prawa do dodatkowego urlopu, jest natomiast warunkiem skorzystania z tego urlopu, ponieważ dopiero od dnia przedstawienia orzeczenia pracodawca ma obowiązek udzielić dodatkowego urlopu pracownikowi, który nabył do niego prawo". (vide: K. Pietruszyńska, PiZS 2012.6.41, Zdaniem Państwowej Inspekcji Pracy)

Należy jednakże pamiętać, iż urlop, o którym wyżej mowa, nie przysługuje w sytuacji, gdy pracownik niepełnosprawny jest uprawniony do urlopu wypoczynkowego w wymiarze przekraczającym 26 dni lub ma prawo do urlopu dodatkowego na podstawie innych przepisów. Jednakże, gdy wymiar przyznanych mu dodatkowych urlopów na podstawie odrębnych przepisów jest niższy niż 10 dni, wówczas takiemu pracownikowi niepełnosprawnemu będzie przysługiwał urlop na podstawie cyt. wyżej ustawy, czyli w wymiarze 10 dni roboczych.

Następna strona





Nr 25
(wrzesień 2014)

Mając na uwadze, iż zgodnie z treścią art. 66 cyt. ustawy w sprawach w niej nieuregulowanych stosuje się m.in. przepisy kodeksu pracy, wskazać należy, iż dodatkowy urlop jest normalnie płatny (jak urlop wypoczynkowy) i winien być udzielony w naturze. W przypadku rozwiązania stosunku pracy i niewykorzystania tego urlopu, pracodawca będzie musiał wypłacić ekwiwalent za niewykorzystany urlop. Prawo do ekwiwalentu powstaje bowiem w dacie rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy. W tym dniu roszczenie staje się wymagalne. Potwierdził to Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 29 marca 2001 r. (sygn. akt I PKN 336/00) wskazując, iż z dniem rozwiązania stosunku pracy prawo zatrudnionego do urlopu wypoczynkowego w naturze przekształca się w prawo do ekwiwalentu pieniężnego. W tym też dniu rozpoczyna bieg termin przedawnienia roszczenia o ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane w naturze, a nieprzedawnione urlopy wypoczynkowe.

Mając na uwadze powyższe, wyjaśniam, iż urlop dodatkowy przechodzi na rok następny i winien być udzielony pracownikowi najpóźniej do końca trzeciego kwartału następnego roku kalendarzowego. Ponadto zgodnie z brzmieniem art. 291 k.p. roszczenia ze stosunku pracy, w tym dotyczące udzielenia dodatkowego urlopu wypoczynkowego ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.

Na marginesie zwracam również uwagę, iż poza dodatkowym urlopem pracownikom niepełnosprawnym przysługuje również prawo do płatnego zwolnienia od pracy w wymiarze 21 dni roboczych, celem uczestniczenia, nie częściej niż raz w roku, w turnusie rehabilitacyjnym. Należy jednakże pamiętać, iż w danym roku kalendarzowym łączny wymiar urlopu dodatkowego wraz z w/w zwolnieniem nie może przekroczyć 21 dni roboczych.


Autor artykułu:
Magdalena Muzyk, radca prawny, kancelaria.mmuzyk@gmail.com
www.prawnik-bielsko.com.pl