Nr 47
(lipiec 2016)

Jak odrzucić spadek przebywając za granicą?

Podstawowe informacje dla obywateli polskich przebywających dłużej za granicą.

Niniejszy artykuł kierowany jest do Polaków pracujących za granicą i wracających do Polski na święta i urlopy, a także dla studentów uczących się za granicą czy inne osoby, które chcą odrzucić spadek po zmarłym, który w chwili śmierci miał miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w Polsce.

Spadkobierca może odrzucić spadek w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o tytule swojego powołania.

Od kiedy liczyć termin sześciomiesięczny do odrzucenia spadku?

Jeśli został sporządzony testament, wówczas dla spadkobiercy testamentowego dniem, od którego należy liczyć termin sześciomiesięczny jest dzień, w którym powziął informację (po wcześniejszym uzyskaniu informacji o śmierci spadkodawcy) o rozporządzeniu testamentowym powołującym go do dziedziczenia.

W przypadku dziedziczenia ustawowego, początkowym dniem do liczenia terminu sześciomiesięcznego będzie z reguły dzień powzięcia informacji o śmierci spadkodawcy. Jest to reguła odnosząca się do spadkobierców powoływanych w pierwszej kolejności, a więc na przykład: po śmierci męża – do spadku z mocy ustawy powołana została żona i małoletnie dzieci. Żona odrzuciła spadek we własnym imieniu oraz w imieniu małoletnich dzieci. W postępowaniu sądowym ustalone zostało, że po odrzuceniu spadku przez żonę i dzieci, spadkobiercami „dalszymi” będą żyjący rodzice spadkodawcy. Termin sześciomiesięczny do odrzucenia spadku dla tych rodziców spadkodawcy będzie biegł nie od dnia śmierci ich syna - spadkodawcy, ale od dnia, w którym dowiedzieli się, że spadek został odrzucony przez jego żonę w imieniu małoletnich dzieci. W związku z tym, warto zasięgnąć porady prawnika w konkretnej sytuacji, który ustali termin dla konkretnej osoby na odrzucenie spadku.

Następna strona





Nr 47
(lipiec 2016)

Jaki jest skutek odrzucenia spadku?

W myśl przepisu art. 1020 k.c., spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku.

Co to w praktyce oznacza? Wyłączenie od dziedziczenia oznacza, że spadkobierca ani nic nie dostanie z masy spadkowej, ale też nie będzie odpowiadał za długi spadkowe. Ale! Należy pamiętać, że w miejsce tego odrzucającego spadek spadkobiercy, wejdą jego zstępni (dzieci, wnuki itd.). W związku z powyższym spadkobiercy odrzucający spadek w imieniu własnym, powinni wystąpić do sądu rodzinnego o wyrażenie zgody na odrzucenie spadku w imieniu małoletnich dzieci, a następnie spadek ów w imieniu małoletnich odrzucić. Mogą oni działać osobiście lub z pomocą pełnomocników.

W jaki sposób odrzucić spadek?

Spadek można odrzucić:

  • osobiście we właściwym Sądzie lub u notariusza składając ustne oświadczenie;
  • za pośrednictwem pełnomocnika, który oświadczenie o odrzuceniu spadku złoży przed właściwym sądem;
  • podpisując oświadczenie o odrzuceniu spadku we właściwym konsulacie, gdzie Konsul potwierdzi urzędowo nasz podpis, a następnie dostarczając to oświadczenie do właściwego sądu w Polsce pamiętając, aby sąd je otrzymał w terminie, jaki ma spadkobierca na odrzucenie spadku. Treść oświadczenia powinna być zgodna z przepisami, dlatego sugeruję zlecenie jego napisania radcy prawnemu lub adwokatowi.
  • Następna strona





Nr 47
(lipiec 2016)

Jak ustanowić pełnomocnika do odrzucenia spadku?

Obecnie obowiązujące przepisy wskazują, iż pełnomocnictwo do odrzucenia spadku powinno być pisemne z podpisem urzędowo poświadczonym. W praktyce może podpis poświadczyć notariusz w Polsce, albo Konsul dla osób, przebywających za granicą. Sugeruję, aby napisanie treści pełnomocnictwa zlecić radcy prawnemu lub adwokatowi świadczącemu usługi on-line (dla osób przebywających za granicą), który w sposób poprawny sporządzi dla konkretnej sytuacji pełnomocnictwo, zawierające wszystkie niezbędne elementy dla odrzucenia spadku, a następnie pełnomocnictwo to spadkobierca podpisze u konsula.

Tutaj też trzeba pamiętać, że te wszystkie czynności od momentu otrzymania przez spadkobiercę informacji o tytule swojego powołania, do dnia złożenia przez pełnomocnika w sądzie oświadczenia o odrzuceniu spadku, muszą się zmieścić w terminie 6 miesięcznym liczonym dla tego spadkobiercy na odrzucenie spadku.

Skutki braku złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku w terminie

Obecnie przepis art. 1015 k.c. stanowi, iż brak oświadczenia spadkobiercy w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania, jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

Powyższy przepis stosujemy do spadków otwartych 18.10.2015r i później. Datą otwarcia spadku jest data śmierci spadkodawcy. Do spadków, które były otwarte przed tą datą stosujemy przepisy poprzednio obowiązujące.

Pamiętać należy, że stan prawny się zmienia. Reguły tu opisane mogą być nieaktualne za miesiąc, rok lub dwa itd. Niniejszy artykuł zawiera podstawowe, ramowe informacje. Warto skorzystać z pomocy radcy prawnego lub adwokata w każdej sprawie, niezależnie od ilości informacji uzyskanych za pośrednictwem np. książek, gazet, mediów.


Autor artykułu:
Małgorzata Karcz, radca prawny, właściciel Kancelarii Prawnej Veritas w Bielsku-Białej, redaktor naczelny "Biuletynu Prawnego", m.karcz@kancelaria-veritas.pl