Nr 1
(wrzesień 2012)

Jak zorganizować loterię fantową, aby nie narazić się na odpowiedzialność karną?

W pierwszej kolejności należy ustalić wartość puli wygranych, jeżeli ona nie przekracza kwoty bazowej o której mowa w art. 70 ustawy o grach hazardowych (kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w drugim kwartale roku poprzedniego, ogłoszonego w obwieszczeniu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Głównego Urzędu Statystycznego), wówczas loteria fantowa może być urządzana po dokonaniu jej zgłoszenia. Jeżeli wartość puli nagród przekracza wartość kwoty bazowej, loteria fantowa może być urządzana na podstawie zezwolenia.

Kwota bazowa w 2012 roku wynosi 3.560,83 złote, natomiast w 2013 roku wyniesie 3.665,68 złotych.

Krok drugi: Regulamin

Każda loteria fantowa musi mieć opracowany regulamin. Powinien on zawierać następujące dane:

  1. nazwę gry;
  2. nazwę podmiotu urządzającego grę;
  3. wskazanie organu wydającego zezwolenie;
  4. obszar, na którym będzie urządzana gra, oraz miejsce i termin losowania nagród;
  5. liczbę losów lub kartonów przeznaczonych do sprzedaży;
  6. cenę jednego losu lub kartonu;
  7. sposób prowadzenia gry;
  8. sposób zapewnienia prawidłowości urządzania gry;
  9. terminy rozpoczęcia i zakończenia sprzedaży losów lub kartonów;
Następna strona





Nr 1
(wrzesień 2012)
  1. cel społecznie użyteczny, w szczególności dobroczynny, na który zostanie przeznaczony dochód z gry;
  2. sposób i termin ogłaszania wyników;
  3. miejsce i termin wydawania wygranych;
  4. tryb i terminy rozpatrywania reklamacji i zgłaszania roszczeń;
  5. liczbę i rodzaj fantów przeznaczonych na nagrody oraz procentowe określenie wartości fantów w stosunku do łącznej ceny przeznaczonych do sprzedaży losów lub kartonów.

Krok trzeci: skompletowanie dokumentacji oraz sporządzenie wniosku o udzielenie zezwolenia lub przygotowanie zgłoszenia

Kompletując dokumenty, należy mieć na uwadze treść przepisu art. 38 ustawy o grach hazardowych:

Art. 38. 1. Wniosek o udzielenie zezwolenia na urządzenie loterii fantowej lub gry bingo fantowe powinien zawierać:

  1. określenie rodzaju gry;
  2. nazwę i status prawny podmiotu występującego z wnioskiem, a w przypadku spółek handlowych również numer w Krajowym Rejestrze Sądowym;
  3. dane osobowe (imiona, nazwiska, obywatelstwo, miejsce zamieszkania, rodzaj oraz serię i numer dokumentu tożsamości, informacje dotyczące posiadanego wykształcenia oraz doświadczenia zawodowego) osób zarządzających podmiotem oraz reprezentujących podmiot występujący z wnioskiem;
  4. określenie obszaru, na którym planowane jest urządzenie gry;
  5. określenie czasu, w którym planuje się urządzenie gry;
  6. dokładne wyznaczenie celu, na który przeznacza się dochód z urządzanej gry;
  7. określenie planowanej wielkości sprzedaży losów lub kartonów;
  8. gwarancje wypłacalności nagród;
Następna strona





Nr 1
(wrzesień 2012)
  1. projekt regulaminu gry;
  2. dokumenty potwierdzające legalność źródeł pochodzenia kapitału zakładowego, środków finansowych lub innego majątku przeznaczonego na urządzenie loterii fantowej lub gry bingo fantowe, a w szczególności:
    1. zaświadczenie właściwego naczelnika urzędu skarbowego o pokryciu kapitału zakładowego z ujawnionych źródeł przychodów - w przypadku akcjonariusza (wspólnika) będącego osobą fizyczną, reprezentującego co najmniej jedną setną kapitału zakładowego spółki, jeżeli podmiotem występującym z wnioskiem jest spółka handlowa,
    2. sprawozdanie finansowe sporządzone w sposób określony w odrębnych przepisach - w przypadku akcjonariusza (wspólnika) będącego osobą prawną, jeżeli podmiotem występującym z wnioskiem jest spółka handlowa,
    3. zaświadczenie właściwego naczelnika urzędu skarbowego o pokryciu środków finansowych lub innego majątku przeznaczonego na urządzenie loterii fantowej lub gry bingo fantowe, z ujawnionych źródeł przychodów - w przypadkach innych niż wskazane w lit. a i b;
  3. aktualne zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa oraz o niezaleganiu z zapłatą składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne;
  4. ekspertyzę losów, innych dowodów udziału w grze lub kartonów, potwierdzającą zabezpieczenie przed sfałszowaniem oraz przedwczesnym odczytaniem wyniku gry, w szczególności przed prześwietleniem, otwarciem lub zdrapaniem farby ochronnej i zamknięciem lub ponownym naniesieniem farby ochronnej bez naruszenia struktury papieru;
  5. aktualne zaświadczenia, że osoby fizyczne zarządzające podmiotem oraz reprezentujące podmiot występujący z wnioskiem nie były skazane za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe.
Następna strona





Nr 1
(wrzesień 2012)

2. Zgłoszenie loterii fantowej lub gry bingo fantowe, w których wartość puli wygranych nie przekracza kwoty bazowej, o której mowa w art. 70, zawiera dane, o których mowa w ust. 1, z tym że zamiast dokumentów, o których mowa w ust. 1 pkt 3, 8, 9 oraz 10-13, zawiera odpowiednio:

  1. dane osobowe (imiona, nazwiska, obywatelstwo, miejsce zamieszkania, rodzaj oraz serię i numer dokumentu tożsamości) osób zarządzających podmiotem oraz reprezentujących podmiot zgłaszający;
  2. zobowiązanie wypłacalności nagród;
  3. regulamin gry;
  4. oświadczenie o legalności źródeł pochodzenia kapitału zakładowego, środków finansowych lub innego majątku przeznaczonego na urządzenie loterii fantowej lub gry bingo fantowe;
  5. oświadczenie o niezaleganiu z zapłatą podatków stanowiących dochód budżetu państwa, należności celnych oraz składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne;
  6. wzór losu, innego dowodu udziału w grze lub kartonu;
  7. oświadczenie osób fizycznych zarządzających podmiotem oraz reprezentujących podmiot zgłaszający, że nie były skazane za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe.

3. Do zgłoszenia loterii fantowej lub gry bingo fantowe, w których wartość puli wygranych nie przekracza kwoty bazowej, o której mowa w art. 70, dołącza się oświadczenie osoby nadzorującej oraz osoby bezpośrednio prowadzącej tę grę o znajomości przepisów ustawy w zakresie odpowiednio loterii fantowych lub gry bingo fantowe.

Zezwolenie na urządzanie loterii fantowej na obszarze właściwości miejscowej jednego dyrektora izby celnej udziela dyrektor izby celnej, na którego obszarze właściwości miejscowej są urządzane i prowadzone takie gry.

Zezwolenie na urządzanie loterii fantowej na obszarze właściwości miejscowej więcej niż jednego dyrektora izby celnej udziela dyrektor izby celnej właściwy według miejsca zamieszkania lub siedziby wnioskodawcy. Rozpatrzenie zezwolenia następuje w terminie 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku.

Następna strona





Nr 1
(wrzesień 2012)

Zgłoszenia loterii fantowej w której wartość puli wygranych nie przekracza kwoty bazowej, o której mowa w art. 70, urządzanej na obszarze właściwości miejscowej jednego naczelnika urzędu celnego, dokonuje się naczelnikowi urzędu celnego, na którego obszarze właściwości miejscowej są urządzane i prowadzone takie gry.

Zgłoszenia loterii fantowej w której wartość puli wygranych nie przekracza kwoty bazowej, o której mowa w art. 70, urządzanej na obszarze właściwości miejscowej więcej niż jednego naczelnika urzędu celnego, dokonuje się naczelnikowi urzędu celnego właściwemu według miejsca zamieszkania lub siedziby wnioskodawcy.

Zgłoszenia dokonuje się nie później niż 30 dni przed dniem rozpoczęcia loterii fantowej.

Oprócz złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na prowadzenie loterii fantowej lub zgłoszenia loterii fantowej, podmiot ją organizujący musi przesłać właściwemu naczelnikowi urzędu celnego, przed rozpoczęciem działalności w tym zakresie, zgłoszenie oraz dokumentację dotyczącą tej działalności, a w przypadku wznowienia działalności po przerwie trwającej dłużej niż 3 miesiące - zgłoszenie dotyczące wznowienia tej działalności.

Pamiętaj, że wartość wygranej w loterii fantowej nie może być niższa od ceny losu lub innego dowodu udziału w grze albo kwoty wpłaconej stawki.

Ogólna wartość wygranych loterii fantowej nie może być niższa niż 30 % łącznej ceny przeznaczonych do sprzedaży losów lub innych dowodów udziału w grze.


Opłaty i podatki

Opłata za udzielenie zezwolenia na urządzenie loterii fantowej wynosi 100% kwoty bazowej, a gdy jest organizowana na terenie jednego województwa wówczas wynosi 50% kwoty bazowej.

Loterie fantowe są opodatkowane podatkiem od gier, a podstawą opodatkowania stanowi suma wpływów uzyskanych ze sprzedaży losów. Stawka podatku od gier dla loterii fantowych wynosi 10%.

Następna strona





Nr 1
(wrzesień 2012)

Organami podatkowymi właściwymi w zakresie podatku od gier są naczelnik urzędu celnego i dyrektor izby celnej.

Obowiązki podmiotów organizujących loterie fantowe

  1. W ciągu 30 dni od zakończenia loterii należy przedstawić organowi który udzielił zezwolenia, szczegółową informację o przeznaczeniu w całości dochodu z loterii fantowej na określone w zezwoleniu i regulaminie gry cele społecznie użyteczne, w szczególności dobroczynne,
  2. Zabezpieczenie losów lub innych dowodów udziału w takiej grze przed sfałszowaniem oraz przedwczesnym odczytaniem wyniku gry, w szczególności przed prześwietleniem, otwarciem lub zdrapaniem farby ochronnej i zamknięciem lub ponownym naniesieniem farby ochronnej bez naruszania struktury papieru,
  3. Zgłoszenie właściwemu naczelnikowi urzędu celnego zamiaru zniszczenia losów lub innych dowodów udziału w takiej grze co najmniej na 7dni przed planowanym terminem przeprowadzenia tych czynności. Czynność zniszczenia podlega kontroli,
  4. Składania, bez wezwania, właściwemu naczelnikowi urzędu celnego deklaracji podatkowych dla podatku od gier,
  5. Obliczania i wpłacania podatku od gier na rachunek właściwej izby celnej,
  6. Prowadzenie dokumentacji umożliwiającej rozliczenie wyniku finansowego urządzanej loterii fantowej,
  7. Przekazanie na żądanie ministra właściwego do spraw finansów publicznych lub dyrektorów izb celnych właściwych do udzielenia zezwolenia, informacji dotyczących funkcjonowania tych podmiotów, w tym zestawień danych ekonomiczno-finansowych w zakresie bieżącej działalności podmiotów, ze szczególnym uwzględnieniem obrotów, wyniku finansowego, wskaźników ekonomicznych, a zwłaszcza wskaźnika zatrudnienia, oraz wskaźników statystycznych uzyskiwanych przez te podmioty,
  8. Wydanie uczestnikowi loterii na jego żądanie imiennego zaświadczenia o uzyskanej przez niego wygranej,
  9. Prowadzenie ewidencji wydanych zaświadczeń o uzyskanej wygranej i udostępnienie jej naczelnikowi urzędu celnego,
Następna strona





Nr 1
(wrzesień 2012)
  1. Prowadzenie ewidencji wydanych wygranych, których wartość wynosi co najmniej 20.000 złotych,
  2. Przechowywanie prowadzonych ewidencji przez okres 5 lat od końca roku kalendarzowego w którym nastąpiło wydanie wygranej,
  3. Posiadanie świadectwa zawodowego wydanego przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych przez osoby pełniące funkcję lub zajmujące stanowisko, z którym wiąże się obowiązek nadzorowania loterii fantowej. Obowiązek ten dotyczy osób nadzorujących loterię fantowe co do których istnieje obowiązek uzyskania zezwolenia,
  4. Posiadanie gwarancji wypłaty nagród do wysokości wartości nagród określonej w regulaminie loterii. Obowiązek ten dotyczy podmiotów ubiegających się o zezwolenie na urządzenie loterii fantowej,

Kary pieniężne

Za urządzanie loterii fantowych bez zezwolenia lub zgłoszenia, grozi kara pieniężna w wysokości 100% przychodu uzyskanego z loterii.


Przepisy karnoskarbowe

Art. 107b. § 1. Kto niszczy losy, kartony lub inne dowody udziału w loterii pieniężnej, loterii fantowej lub grze bingo fantowe bez wymaganego zawiadomienia właściwego organu, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych.

§ 2. W wypadku mniejszej wagi, sprawca czynu zabronionego określonego w § 1 podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe.

Art. 108. § 1. Kto wbrew przepisom ustawy lub warunkom zezwolenia urządza lub prowadzi loterię fantową, grę bingo fantowe, loterię promocyjną lub loterię audioteksową, podlega karze grzywny do 240 stawek dziennych.

§ 2. Jeżeli nadwyżka z loterii fantowej, gry bingo fantowe, loterii promocyjnej lub loterii audioteksowej była przeznaczona na cel społecznie użyteczny, w szczególności dobroczynny, sprawca czynu zabronionego określonego w § 1 podlega karze grzywny do 120 stawek dziennych.

Następna strona





Nr 1
(wrzesień 2012)

Art. 109. Kto uczestniczy w grze losowej, zakładzie wzajemnym, grze na automacie, urządzonych lub prowadzonych wbrew przepisom ustawy lub warunkom koncesji lub zezwolenia, podlega karze grzywny do 120 stawek dziennych.

Art. 110. Kto, nie będąc do tego uprawnionym, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej trudni się sprzedażą losów lub innych dowodów udziału w grze losowej, zakładzie wzajemnym lub grze na automacie, podlega karze grzywny do 360 stawek dziennych albo karze ograniczenia wolności, albo obu tym karom łącznie.

Art. 111. § 1. Kto, nie dopełniając obowiązku nadzoru nad przestrzeganiem reguł obowiązujących w działalności danego przedsiębiorcy lub innej jednostki organizacyjnej, dopuszcza, chociażby nieumyślnie, do popełnienia czynu zabronionego określonego w tym rozdziale, podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe.

§ 2. Przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli czyn sprawcy wyczerpuje znamiona innego przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego określonego w tym rozdziale albo jeżeli niedopełnienie obowiązku nadzoru należy do ich znamion.


Autor artykułu:
Małgorzata Karcz, radca prawny, właściciel Kancelarii Prawnej Veritas w Bielsku-Białej, redaktor naczelny "Biuletynu Prawnego", m.karcz@kancelaria-veritas.pl