Nr 6
(luty 2013)

Nabycie własności nieruchomości przez zasiedzenie

Zasiedzenie jest sposobem nabycia własności nieruchomości poprzez długotrwały upływ czasu, w którym właściciel mógł dochodzić wydania rzeczy, a tego nie zrobił. Doniosłe są w równym stopniu dwa elementy: posiadanie nieruchomości jak właściciel oraz bezczynność właściciela, który mógł dochodzić na drodze sądowej ochrony własności.

Przesłanki zasiedzenia nieruchomości określa kodeks cywilny, który w art. 172 §1 stanowi, iż posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba, że uzyskał posiadanie w złej wierze. Natomiast zgodnie z art. 172 §2 kc, po upływie trzydziestu lat posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze.

Posiadanie prowadzące do zasiedzenia musi mieć charakter posiadania samoistnego, władania nieruchomością jak właściciel. Jednak do zasiedzenia nie wystarcza samo władanie nieruchomością. Do nabycia prawa własności nieruchomości przez zasiedzenie oprócz samoistnego posiadania konieczny jest upływ określonego w ustawie czasu posiadania. W obecnym stanie prawnym czas potrzebny do zasiedzenia nieruchomości wynosi 20 lat dla posiadacza, który uzyskał posiadanie w dobrej wierze i 30 lat dla posiadacza, który uzyskał posiadanie w złej wierze.

Tak więc kryterium dobrej i złej wiary posiadacza decyduje o tym, po upływie jakiego czasu posiadania możliwe będzie stwierdzenie nabycia własności nieruchomości w drodze zasiedzenia. Dobrą i złą wiarę można najogólniej zdefiniować jako subiektywną świadomość osoby fizycznej dotyczącą istnienia, bądź nieistnienia konkretnego prawa lub uprawnienia.

Ważna jest przy tym dla każdego terminu tylko chwila uzyskania posiadania, wobec czego późniejsze okoliczności powodujące, iż samoistny posiadacz stał się posiadaczem w złej wierze nie mają znaczenia i nie powodują przedłużenia terminu do 30 lat. Bieg zasiedzenia rozpoczyna się z dniem objęcia nieruchomości w posiadanie.

Następna strona





Nr 6
(luty 2013)

Zgodnie z art. 176 §1 kc, jeżeli podczas biegu zasiedzenia nastąpiło przeniesienie posiadania, obecny posiadacz może doliczyć do czasu, przez który sam posiada, czas posiadania swojego poprzednika. Jeżeli jednak poprzedni posiadacz uzyskał posiadanie nieruchomości w złej wierze, czas jego posiadania może być doliczony tylko wtedy, gdy łącznie z czasem posiadania obecnego posiadacza wynosi przynajmniej trzydzieści lat. Powyższe zasady stosuje się odpowiednio w przypadku, gdy obecny posiadacz jest spadkobiercą poprzedniego posiadacza.

Stwierdzenie zasiedzenia następuje w trybie postępowania nieprocesowego. Wniosek o stwierdzenie zasiedzenia może złożyć każdy zainteresowany, wskazując wszystkich zainteresowanych wynikiem postępowania, a wiec dotychczasowego właściciela, bądź jego następców prawnych i posiadaczy nieruchomości, przeciwko którym biegnie zasiedzenie. W sytuacji, gdy wnioskodawca nie wskaże innych zainteresowanych, orzeczenie może zapaść po wezwaniu innych zainteresowanych przez ogłoszenie. Jednak, gdy osoby zainteresowane są znane wnioskodawcy, a jedynie nie jest znane miejsce ich pobytu, dla takich osób ustanawia się kuratora.

W postępowaniu o stwierdzenie zasiedzenia sąd nie jest związany żądaniem wniosku, lecz stwierdza nabycie własności na rzecz osób, co do których nabycie prawa zostanie wykazane, chociaż będzie to inna osoba niż wskazana przez wnioskodawcę.

Od wniosku o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie należy uiścić opłatę w wysokości 2.000 zł. Jednak wnioskodawca może zwrócić się do sądu z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych: o zwolnienie częściowe, jeżeli jest w stanie ponieść tylko część tych kosztów, lub całkowite, jeżeli nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.


Autor artykułu:
Agnieszka Nowakowska-Długosz, radca prawny,
Kancelaria Radcy Prawnego, ul. Piastowska 1 lok. 34, Bielsko-Biała,
tel. 691 554 228, kontakt@kancelaria-nowakowska.pl