Nr 34
(czerwiec 2015)

Niewypłacalność dłużnika jako przesłanka ogłoszenia upadłości

Przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości dłużnika, wierzyciel powinien sprawdzić czy istnieją przesłanki do jej ogłoszenia. Jedną z nich jest niewypłacalność dłużnika.

Odpowiedź na pytanie, kiedy można mówić o niewypłacalności dłużnika, znajdziemy w przepisie art. 11 ustawy prawo upadłościowe i naprawcze, zgodnie z którym:

  1. Dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych.
  2. Dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje.

Bez znaczenia jest przyczyna niewykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych przez dłużnika, ich rozmiar, jak też ustalenie, czy wykonuje wszystkie zobowiązania pieniężne czy niektóre z nich. Chodzi tu o wszelkie zobowiązania pieniężne: związane z prowadzoną działalnością gospodarczą czy zawodową i niezwiązane z nimi, zobowiązania cywilnoprawne, publicznoprawne i inne.

Zobowiązanie jest wymagalne, kiedy wierzyciel może domagać się jego zapłaty np. upływ terminu zapłaty wskazanego w fakturze VAT itd.

Czy niewykonanie zobowiązań niepieniężnych może być podstawą wniosku o ogłoszenie upadłości dłużnika?

Zobowiązanie niepieniężne w momencie, gdy przekształci się w wymagalne zobowiązanie pieniężne, które dłużnik nie będzie wykonywał, może być podstawą do ogłoszenia upadłości. Podobnie w sytuacji, gdy wierzycielowi będzie przysługiwało prawo żądania zapłaty (roszczenie pieniężne) w zamian za niewykonane zobowiązanie niepieniężne i dłużnik tego żądania w zakreślonym terminie nie spełnił.

Następna strona





Nr 34
(czerwiec 2015)

W przypadku, gdy dłużnikiem jest osoba prawna (np. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością) albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną (np. spółka jawna), wówczas dłużnik niewypłacalnym będzie także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje.

Czy w takim razie w każdym wypadku, gdy mamy dłużnika, który nie płaci nam wymagalnych zobowiązań pieniężnych możemy żądać ogłoszenia upadłości?

Okazuje się, że nie zawsze. Trzeba mieć bowiem na względzie przepis art. 12 ustawy prawo upadłościowe i naprawcze, który stanowi, iż sąd może oddalić wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań nie przekracza trzech miesięcy (liczonych od dnia pierwszego opóźnienia) a suma niewykonalnych zobowiązań nie przekracza 10% wartości bilansowej przedsiębiorstwa dłużnika. Jednakże ustawa w ustępie 2 stanowi, iż przepisu art. 12 ust 1 nie stosuje się, jeżeli niewykonanie zobowiązań ma charakter trwały albo gdy oddalenie wniosku może spowodować pokrzywdzenie wierzycieli.


Autor artykułu:
Małgorzata Karcz, radca prawny, właściciel Kancelarii Prawnej Veritas w Bielsku-Białej, redaktor naczelny "Biuletynu Prawnego", m.karcz@kancelaria-veritas.pl