Nr 44
(kwiecień 2016)

Obowiązek alimentacyjny między powinowatymi

W praktyce coraz częściej spotykamy pytania dotyczące możliwości dochodzenia przez dziecko alimentów od macochy bądź ojczyma oraz możliwości dochodzenia alimentów przez macochę lub ojczyma od dziecka swojego małżonka.

Sytuacja powyższa jest regulowana w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, a dokładnie w przepisie art. 144 k.r.o., który stanowi:

§ 1. Dziecko może żądać świadczeń alimentacyjnych od męża swojej matki, niebędącego jego ojcem, jeżeli odpowiada to zasadom współżycia społecznego. Takie samo uprawnienie przysługuje dziecku w stosunku do żony swego ojca, niebędącej jego matką.

§ 2. Mąż matki dziecka, niebędący jego ojcem, może żądać od dziecka świadczeń alimentacyjnych, jeżeli przyczyniał się do wychowania i utrzymania dziecka, a żądanie jego odpowiada zasadom współżycia społecznego. Takie samo uprawnienie przysługuje żonie ojca dziecka, niebędącej matką dziecka.

§ 3. Do obowiązku świadczeń przewidzianego w poprzedzających paragrafach stosuje się odpowiednio przepisy o obowiązku alimentacyjnym między krewnymi

Alimenty dla pasierbów

Przepis art. 144 §1 k.r.o., uzależnia obowiązek alimentacyjny macochy lub ojczyma od zasad współżycia społecznego. Co to oznacza?

W praktyce bierze się pod uwagę różne czynniki, m.in. takie okoliczności jak czas trwania małżeństwa rodzica dziecka z macochą lub ojczymem i wychowywania się pasierba w takiej rodzinie, sytuacji majątkowej i zarobkowej macochy lub ojczyma itd. Oczywiście obowiązek alimentacyjny macochy lub ojczyma, nie może wyprzedzić obowiązku alimentacyjnego rodziców dziecka.

Następna strona





Nr 44
(kwiecień 2016)

Roszczenia alimentacyjne macochy lub ojczyma

W przypadku ustalania obowiązku pasierba do płacenia alimentów dla macochy lub ojczyma oprócz zasad współżycia społecznego bierzemy pod uwagę również okoliczność, iż macocha lub ojczym przyczyniał się do wychowania i utrzymywania dziecka (pasierba). Oczywiście macocha lub ojczym występując z roszczeniem alimentacyjnym powinni również wykazać niedostatek.

Obowiązek alimentacyjny między krewnymi w art. 144 §3 k.r.o.

Przepis art. 144 k.r.o. w paragrafie 3 stanowi, iż do obowiązku świadczeń przewidzianych w §1 i §2, stosuje się odpowiednio przepisy o obowiązku alimentacyjnym między krewnymi. To odesłanie w doktrynie budzi wiele kontrowersji co do treści i kolejności wzajemnego obowiązku.

Sporne w doktrynie jest ustalenie kolejności wzajemnego obowiązku. Jedne stanowiska podkreślają, iż macochę i ojczyma należy traktować jak rodziców, a pasierba jak dziecko i tak traktować przy ustalaniu kolejności obowiązku alimentacyjnego. Inne stanowisko wskazuje na subsydiarny charakter obowiązku alimentacyjnego między powinowatymi a co za tym idzie obowiązek alimentacji względem tych osób powinien być ustalany w ostatniej kolejności. Jeszcze inne stanowisko prezentuje pogląd, iż obowiązek alimentacyjny między powinowatymi nie jest związany kolejnością, o której mowa w przepisie art. 129 k.r.o. (wg którego: obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem. Gdy jest kilku zstępnych lub wstępnych – obciąża bliższych stopniem przed dalszymi).

Niezależnie od powyższego, pamiętać należy, iż obowiązek alimentacyjny między powinowatymi zawsze musi odpowiadać zasadom współżycia społecznego.


Autor artykułu:
Małgorzata Karcz, radca prawny, właściciel Kancelarii Prawnej Veritas w Bielsku-Białej, redaktor naczelny "Biuletynu Prawnego", m.karcz@kancelaria-veritas.pl