Nr 13
(wrzesień 2013)

Odpowiedzialność utrzymujących hotele i podobne zakłady za utratę lub uszkodzenie rzeczy gości

Osoby utrzymujące hotele lub podobne zakłady, ponoszą odpowiedzialność za utratę lub uszkodzenie rzeczy gości niezależnie od zawarcia umowy hotelowej, będącej podstawą do korzystania z obiektów hotelowych. Odpowiedzialność ta może bowiem powstać przed zawarciem umowy hotelowej, na przykład przez umieszczenie bagażu w miejscu wskazanym przez gości lub po jej wygaśnięciu (w rozsądnym czasie). Zgodnie z treścią przepisu art. 846 kodeksu cywilnego:

Art. 846. § 1. Utrzymujący zarobkowo hotel lub podobny zakład jest odpowiedzialny za utratę lub uszkodzenie rzeczy wniesionych przez osobę korzystającą z usług hotelu lub podobnego zakładu, zwaną dalej "gościem", chyba że szkoda wynikła z właściwości rzeczy wniesionej lub wskutek siły wyższej albo że powstała wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby, która mu towarzyszyła, była u niego zatrudniona albo go odwiedzała.

§ 2. Rzeczą wniesioną w rozumieniu przepisów tytułu niniejszego jest rzecz, która w czasie korzystania przez gościa z usług hotelu lub podobnego zakładu znajduje się w tym hotelu lub podobnym zakładzie albo znajduje się poza nim, a została powierzona utrzymującemu zarobkowo hotel lub podobny zakład lub osobie u niego zatrudnionej albo umieszczona w miejscu przez nich wskazanym lub na ten cel przeznaczonym.

§ 3. Rzeczą wniesioną jest również rzecz, która w krótkim, zwyczajowo przyjętym okresie poprzedzającym lub następującym po tym, kiedy gość korzystał z usług hotelu lub podobnego zakładu, została powierzona utrzymującemu zarobkowo hotel lub podobny zakład lub osobie u niego zatrudnionej albo umieszczona w miejscu przez nich wskazanym lub na ten cel przeznaczonym.

§ 4. Pojazdów mechanicznych i rzeczy w nich pozostawionych oraz żywych zwierząt nie uważa się za rzeczy wniesione. Utrzymujący zarobkowo hotel lub podobny zakład może za nie odpowiadać jako przechowawca, jeżeli została zawarta umowa przechowania.

§ 5. Wyłączenie lub ograniczenie odpowiedzialności, o której mowa w § 1, przez umowę lub ogłoszenie nie ma skutku prawnego.

Następna strona





Nr 13
(wrzesień 2013)

W przepisie mowa o "utrzymującym" zarobkowo hotel lub podobny zakład, albowiem jest to pojęcie szersze od pojęcia "właściciel". Przedsiębiorcą utrzymującym hotel lub podobny zakład będzie właściciel, dzierżawca, najemca czy franchisingobiorca. Działalności tej musi towarzyszyć zysk albowiem nie każdy stosunek, którego stroną są osoby prowadzące hotele lub podobne zakłady z gościem, polega na obowiązku gościa zapłaty wynagrodzenia pieniężnego. Jako przykład można wskazać sytuację, w której w celach reklamowych określone osoby zostaną przyjęte do hoteli lub podobnych zakładów, będą korzystały ze wszystkich świadczeń i jednocześnie nie będą uiszczały z tego tytułu żadnych pieniędzy.


Kto odpowiada?

Odpowiedzialnością za utratę lub uszkodzenie rzeczy gości obciążone są osoby utrzymujące zarobkowo hotel lub podobny zakład. Do kręgu hoteli i zakładów podobnych zaliczyć można: motele, pensjonaty, domy wycieczkowe, schroniska młodzieżowe, schroniska, pokoje wynajmowane przez osoby prowadzące gospodarstwa agroturystyczne, wille wynajmowane przez osoby prowadzące hotel.

Z tego kręgu powinny jednak być wyłączone pola biwakowe (jako obiekty niestrzeżone) oraz kempingi (z uwagi na brak możliwości zamknięcia pomieszczeń przeznaczonych dla gości). Jednakże w ich przypadku stanowisko doktryny bywa różne.

Do grupy obiektów, o których mowa w przepisie art. 846 k.c., nie zaliczymy hoteli pracowniczych, domów studenckich i asystenckich, internatów, szpitali, koszar, przytułków, zakładów karnych, aresztów, izb wytrzeźwień, noclegowni.


Kto ma status "gościa"

Gościem jest osoba złączona z utrzymującym zarobkowo hotel lub podobny zakład umową, na podstawie której może korzystać z danego obiektu hotelowego lub podobnego zakładu oraz może korzystać z dodatkowych świadczeń. Bez znaczenia jednak jest, czy gość wykupił tylko nocleg, czy też nocleg i np. wyżywienie. Jednakże gościem, w rozumieniu przepisu art. 846 k.c. nie będzie osoba korzystająca wyłącznie z restauracji hotelowej, pracownik hotelu lub podobnego zakładu, prywatny gość utrzymującego hotel lub podobny zakład, osoba korzystająca z noclegu bez wiedzy i zgody utrzymującego hotel lub podobny zakład, nawet gdyby osoba ta wniosła ze sobą określone rzeczy.

Następna strona





Nr 13
(wrzesień 2013)

Rzeczy wniesione przez gościa w rozumieniu przepisu

Rzeczą wniesioną jest rzecz, która w czasie korzystania przez gościa z usług hotelu lub podobnego zakładu znajduje się w tym hotelu lub podobnym zakładzie albo znajduje się poza nim, a została powierzona utrzymującemu zarobkowo hotel lub podobny zakład lub osobie u niego zatrudnionej albo umieszczona w miejscu przez nich wskazanym lub na ten cel przeznaczonym. Rzeczą wniesioną jest również rzecz, która w krótkim, zwyczajowo przyjętym okresie poprzedzającym lub następującym po tym, kiedy gość korzystał z usług hotelu lub podobnego zakładu, została powierzona utrzymującemu zarobkowo hotel lub podobny zakład lub osobie u niego zatrudnionej albo umieszczona w miejscu przez nich wskazanym lub na ten cel przeznaczonym. Przykładowo, utrzymujący hotel lub podobny zakład może wskazać miejsce przechowania nart czy rowerów i w przypadku pozostawienia przez gościa tych rzeczy w miejscach, w których nie powinny być pozostawiane bez pieczy (np. hotelowa plaża) zwalnia prowadzącego hotel lub podobny zakład z odpowiedzialności za ich utratę lub zniszczenie.

Rzeczami wniesionymi w rozumieniu cytowanego przepisu będą również walizki gości odebrane przez pracowników hotelu lub podobnego zakładu z dworca choćby gość jeszcze nie dojechał do hotelu czy podobnego zakładu i nie zawarł jeszcze umowy hotelowej.

Utrzymujący hotel lub podobny zakład nie będzie odpowiadał za rzeczy, które pozostawiła osoba zainteresowana zawarciem umowy, a po uzyskaniu informacji o braku wolnych miejsc, pozostawiła je w recepcji czy holu i poszła szukać innego hotelu.

Okres, w którym utrzymujący hotel lub podobny zakład ponosi odpowiedzialność za rzeczy wniesione przez gości powinien być okresem niezbędnym na załatwienie wszelkich formalności związanych z pobytem. W doktrynie wskazuje się, iż okres ten, jak się wydaje, powinien obejmować także czas niezbędny, oczekiwania na najbliższy odjazd środka komunikacji z miejsca pobytu gościa na następne miejsce przeznaczenia. Okres ten winien obejmować czas od końca doby hotelowej do tego odjazdu i nigdy nie powinien być zatem dłuższy niż jedna doba (J. Gudowski (w:) G. Bieniek, Komentarz, t. II, 1999, s. 629).

Utrzymujący hotel lub podobny zakład nie ponoszą odpowiedzialności za rzeczy pozostawione przez gościa w tych obiektach po ich opuszczeniu.

Następna strona





Nr 13
(wrzesień 2013)

Wyłączenie odpowiedzialności utrzymujących hotel lub podobny zakład

Utrzymujący zarobkowo hotel lub podobny zakład może zwolnić się od odpowiedzialności pod warunkiem wykazania jednej z trzech przesłanek:

  • właściwości rzeczy (rzecz uległaby uszkodzeniu lub zniszczeniu niezależnie od tego, gdzie i w jakich okolicznościach byłaby przechowywana np. pozostawienie egzotycznej rośliny w nieodpowiednim środowisku na skutek czego więdnie),
  • siły wyższej (zjawiska zewnętrznego, nadzwyczajnego, któremu nie można było zapobiec przy dołożeniu normalnej staranności np. trzęsienia ziemi huragany, burze. Nie będą siłą wyższą: awarie wind czy instalacji elektrycznej w hotelu lub podobnym zakładzie),
  • wyłącznej winy poszkodowanego gościa lub osoby mu towarzyszącej lub odwiedzającej.

Odpowiedzialność utrzymującego hotel lub podobny zakład nie może być wyłączona ani ograniczona przez umowę zawieraną z gościem, wprowadzenie takich ustaleń w regulaminie, czy ogłaszanie w folderach reklamowych.


Autor artykułu:
Małgorzata Karcz, radca prawny, właściciel Kancelarii Prawnej Veritas w Bielsku-Białej, redaktor naczelny "Biuletynu Prawnego", m.karcz@kancelaria-veritas.pl