Nr 33
(maj 2015)

Odsetki

Odsetki są niczym innym jak wynagrodzeniem za korzystanie z cudzych pieniędzy, rzeczy a najczęściej są rekompensatą za opóźnienie w zapłacie sumy pieniężnej.

Przepis art. 359 k.c. stanowi, iż:

Art. 359. §1. Odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy to wynika z czynności prawnej albo z ustawy, z orzeczenia sądu lub z decyzji innego właściwego organu.

§2. Jeżeli wysokość odsetek nie jest w inny sposób określona, należą się odsetki ustawowe.

§21. Maksymalna wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej nie może w stosunku rocznym przekraczać czterokrotności wysokości stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego (odsetki maksymalne).

§22. Jeżeli wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej przekracza wysokość odsetek maksymalnych, należą się odsetki maksymalne.

§23. Postanowienia umowne nie mogą wyłączać ani ograniczać przepisów o odsetkach maksymalnych, także w razie dokonania wyboru prawa obcego. W takim przypadku stosuje się przepisy ustawy.

§3. Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, wysokość odsetek ustawowych, kierując się koniecznością zapewnienia dyscypliny płatniczej i sprawnego przeprowadzania rozliczeń pieniężnych, biorąc pod uwagę wysokość rynkowych stóp procentowych oraz stóp procentowych Narodowego Banku Polskiego.

Z powyższego przepisu jasno wynika, iż w postanowieniach umownych nie można zastrzec odsetek przekraczających w stosunku rocznym czterokrotność wysokości stopy kredytu lombardowego NBP, jak również nie można wyłączyć ani ograniczyć przepisów o odsetkach maksymalnych.

Odsetki mogą być wyrażone w pieniądzach (w walucie tej samej, co świadczenie główne chyba, że strony inaczej postanowią lub przepis stanowi inaczej) lub rzeczach tego samego rodzaju jak świadczenie główne. Mają one charakter uboczny wobec należności głównej.

Następna strona





Nr 33
(maj 2015)

W braku odmiennego zastrzeżenia, co do terminu płatności odsetek są one płatne co roku z dołu, a jeżeli termin płatności sumy pieniężnej jest krótszy niż rok - jednocześnie z zapłatą tej sumy (art. 350 k.c.)

Termin przedawnienia odsetek

Odsetki traktowane są jako świadczenie okresowe podlegające co do zasady trzyletniemu terminowi przedawnienia, bez względu na to, czy są związane z działalnością gospodarczą czy nie, jak również wtedy gdy roszczenie główne ulega przedawnieniu w terminie wskazanym w przepisie art. 554 k.c. Roszczenie o odsetki przedawnia się najpóźniej z chwilą przedawnienia się roszczenia głównego, ale dotyczy to sytuacji, gdy roszczenie główne uległo przedawnieniu, a więc nie dotyczy sytuacji, gdy roszczenie główne wygasło na skutek wykonania. W takiej sytuacji w chwili wykonania roszczenia głównego, odsetki stają się niejako roszczeniem samodzielnym a ich przedawnienie jest rozpatrywane samodzielnie.

Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 2005r. (III CK 619/04), w przypadku, gdy roszczenie główne wygasło na skutek jego zapłaty przed upływem terminu przedawnienia, do przedawnienia roszczeń o odsetki za opóźnienie stosuje się trzyletni termin przedawnienia także wtedy, gdy termin przedawnienia roszczenia głównego już upłynął.


Autor artykułu:
Małgorzata Karcz, radca prawny, właściciel Kancelarii Prawnej Veritas w Bielsku-Białej, redaktor naczelny "Biuletynu Prawnego", m.karcz@kancelaria-veritas.pl