Nr 24
(sierpień 2014)

Podżeganie i pomocnictwo w kodeksie karnym

W polskim prawie karnym, zarówno podżegacz jak i pomocnik odpowiadają za czyn zabroniony w granicach zagrożenia przewidzianego za sprawstwo. Wymierzając karę za pomocnictwo sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary.

Podżeganie do popełnienia czynu zabronionego

Za podżeganie odpowie osoba, która chcąc, aby inna (konkretna) osoba dokonała czynu zabronionego, nakłania ją do tego. Chodzi tu o każde oddziaływanie na inną osobę - za pomocą słowa czy gestu, ale również utwierdzanie kogoś w zamiarze popełnienia przestępstwa. Odpowiedzialność podżegacza jest zawsze w granicach jego zamiaru i nie będzie odpowiadał za eksces sprawcy.

Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 24 k.k., odpowiada jak za podżeganie, kto w celu skierowania przeciwko innej osobie postępowania karnego nakłania ją do popełnienia czynu zabronionego.

Pomocnictwo

Odpowiada za pomocnictwo ten, kto w zamiarze, aby inna osoba dokonała czynu zabronionego, swoim zachowaniem ułatwia jego popełnienia, w szczególności dostarczając narzędzie, środek przewozu, udzielając rady lub informacji; odpowiada za pomocnictwo także ten, kto wbrew prawnemu, szczególnemu obowiązkowi niedopuszczenia do popełnienia czynu zabronionego swoim zaniechaniem ułatwia innej osobie jego popełnienie (art. 18 k.k.). Powyższe wyliczenie ma charakter przykładowego i nie jest to katalog zamknięty. Pomocnictwo będzie zachodziło zawsze, gdy będzie ułatwiało innej osobie popełnienie czynu zabronionego. Pomocnictwem będzie też udzielenie informacji, rady czy utwierdzaniu innej osoby w zamiarze popełnienia czynu zabronionego.

Następna strona





Nr 24
(sierpień 2014)

Wymiar kary

Jak na wstępie wspomniałam, wymiar kary za podżeganie i pomocnictwo dokonywany jest w granicach zagrożenia przewidzianego za sprawstwo. Jeśli więc podżegacz nakłaniał do kradzieży z włamaniem, to odpowiada w granicach kary określonych dla przestępstwa określonego w przepisie art. 279 k.k., nawet, jeśli sprawca dokonał np. kradzieży rozbójniczej (stypizowanej w art. 280 k.k.).

Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 19§2 k.k., w przypadku pomocnictwa sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary. Muszą jednak przemawiać za to okoliczności sprawy. Jeżeli w konkretnym przypadku sąd uzna za istotną rolę pomocnika w popełnieniu czynu zabronionego, wówczas może wymierzyć karę jak za sprawstwo.


Autor artykułu:
Małgorzata Karcz, radca prawny, właściciel Kancelarii Prawnej Veritas w Bielsku-Białej, redaktor naczelny "Biuletynu Prawnego", m.karcz@kancelaria-veritas.pl