Nr 3
(listopad 2012)

Przestępstwo zniesławienia art. 212 k.k.

Przedmiotem ochrony jest cześć, a więc szacunek, poważanie, wartość jaką dana osoba posiada w pojęciu innych ludzi. Pomówienie może nastąpić przez podanie pewnych informacji w formie podejrzenia lub powtarzania pogłoski (zmyślonej przez pomawiającego lub rzeczywiście krążącej) lub przez podanie konkretnego zarzutu.

Pomawianym może być nie tylko osoba fizyczna, ale również grupa osób, instytucja, osoba prawna albo jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej. Pomówienie musi odnosić się do postępowania (np. niemoralnego trybu życia) lub właściwości (np. narkomanii, alkoholizmu, choroby psychicznej), w przypadku podmiotu zbiorowego np. do niekompetencji pracowników, które mogą poniżyć daną osobę czy podmiot zbiorowy w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności. Pomówienie jednak wcale nie musi odnieść zamierzonego skutku w postaci rzeczywistego poniżenia lub utraty zaufania przez pokrzywdzonego, aby można było postawić sprawcy zarzut.

Pomówienie może być zrealizowane m.in. ustnie, pisemnie, za pomocą druku, rysunku, Internetu, a zdaniem niektórych nawet za pomocą gestu czy mimiki.

Tryb ścigania i sankcje karne

Ściganie przestępstwa zniesławienia odbywa się z oskarżenia prywatnego.

Przestępstwo zniesławienie w typie podstawowym (art. 212 §1 k.k.) zagrożone jest karą grzywny lub ograniczenia wolności.

Przestępstwo zniesławienia w typie kwalifikowanym (art. 212 §2 k.k.) zagrożone jest karą grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do roku.

W razie skazania za przestępstwo zniesławienia sąd może orzec nawiązkę (w wysokości do 100.000 złotych) na rzecz pokrzywdzonego, Polskiego Czerwonego Krzyża lub na inny cel społeczny wskazany przez pokrzywdzonego.

Na wniosek pokrzywdzonego sąd orzeka podanie wyroku skazującego do publicznej wiadomości (art. 215 k.k.). Z powyższego wynika, że wyrok uniewinniający, umarzający czy warunkowo umarzający postępowanie nie będzie podawany do publicznej wiadomości.

Następna strona





Nr 3
(listopad 2012)

Wyłączenie karalności

Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 213 k.k.:

Art. 213. § 1. Nie ma przestępstwa określonego w art. 212 § 1, jeżeli zarzut uczyniony niepublicznie jest prawdziwy.

§ 2 Nie popełnia przestępstwa określonego w art. 212 § 1 lub 2, kto publicznie podnosi lub rozgłasza prawdziwy zarzut:

  1. dotyczący postępowania osoby pełniącej funkcję publiczną lub
  2. służący obronie społecznie uzasadnionego interesu.

Jeżeli zarzut dotyczy życia prywatnego lub rodzinnego, dowód prawdy może być przeprowadzony tylko wtedy, gdy zarzut ma zapobiec niebezpieczeństwu dla życia lub zdrowia człowieka albo demoralizacji małoletniego.


Autor artykułu:
Małgorzata Karcz, radca prawny, właściciel Kancelarii Prawnej Veritas w Bielsku-Białej, redaktor naczelny "Biuletynu Prawnego", m.karcz@kancelaria-veritas.pl