Nr 53
(styczeń 2017)

Zakres udzielania pomocy prawnej w punktach nieodpłatnej pomocy prawnej i krąg osób uprawnionych do skorzystania z takiej pomocy

Od 1 stycznia 2016r w całej Polsce, na podstawie ustawy z dnia 5 sierpnia 2015r. o nieodpłatnej pomocy prawnej (Dz.U. z 2015r poz.1255) otwarte zostały punkty w których osoby uprawnione mogą uzyskać nieodpłatną pomoc prawną.

Z uwagi na fakt, iż nie wszędzie i nie zawsze w sposób jasny, przekazywane są informacje o formach uzyskania takiej pomocy prawnej oraz o tym, iż taka pomoc prawna nie jest dla wszystkich osób, które się zgłoszą w punkcie, postanowiłam napisać kilka słów na ten temat.

Osobą uprawnioną w rozumieniu ustawy z dnia 5 sierpnia 2015r o nieodpłatnej pomocy prawnej (Dz.U. z 2015r poz.1255) jest osoba:

  • art 4 ust 1 pkt 1 „której w okresie 12 miesięcy poprzedzających zwrócenie się o udzielenie nieodpłatnej pomocy prawnej zostało przyznane świadczenie z pomocy społecznej na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2015r poz.163 z późn. zm.) i wobec której w tym okresie nie wydano decyzji o zwrocie nienależycie pobranego świadczenia”. Zwracam uwagę na to, że uprawnienia daje świadczenie z pomocy społecznej wydane na podstawie ustawy z dnia 12.03.2004r. o pomocy społecznej. Nie trzeba znać przepisów tej ustawy na pamięć, wystarczy sprawdzić podstawę prawną wydanej Państwu decyzji i jeśli jest tam powołana właśnie ta ustawa, posiadacie uprawnienia do skorzystania z nieodpłatnej pomocy prawnej. Ważne jest również aby decyzja ta była wydana nie później niż 12 miesięcy wstecz liczonych od dnia zwrócenia się o pomoc i nie została wydana decyzja o zwrocie tego świadczenia.
  • art 4 ust 1 pkt 2 „która posiada ważną Kartę Dużej Rodziny, o której mowa w ustawie z dnia 5 grudnia 2014r. o Karcie Dużej Rodziny”,
  • art 4 ust 1 pkt 3 „która uzyskała zaświadczenie, o którym mowa w ustawie z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2014r poz.1206 oraz z 2015r. Poz.693)”,
Następna strona





Nr 53
(styczeń 2017)
  • art 4 ust 1 pkt 4 „która posiada ważną legitymację weterana albo legitymację poszkodowanego, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 2011r o weteranach działań poza granicami państwa (Dz.U. Nr 205 poz.1203)”,
  • art 4 ust 1 pkt 5 „która nie ukończyła 26 lat”,
  • art 4 ust 1 pkt 6 „która ukończyła 65 lat”,
  • art 4 ust 1 pkt 7 „która w wyniku wystąpienia klęski żywiołowej, katastrofy naturalnej lub awarii technicznej znalazła się w sytuacji zagrożenia lub poniosła straty”,
  • art 4 ust 1 pkt 8 „która jest w ciąży”. Ten przepis obowiązuje od 1 stycznia 2017r. Przy czym ograniczono zakres pomocy prawnej dla takich osób, o czym poniżej.

Aby uzyskać nieodpłatną pomoc prawną wystarczy spełnienie jednego z powyższych kryteriów. Ważne jest przy tym i to, że kryteria te musi spełniać osoba, która chce dla siebie uzyskać pomoc prawną.

Przychodząc do punktu nieodpłatnej pomocy prawnej, należy wykazać swoje uprawnienia poprzez : przedłożenie oryginału lub odpisu decyzji o przyznaniu świadczenia z pomocy społecznej lub zaświadczenia o udzieleniu świadczenia o którym mowa w art 106 ust 2 ustawy z dnia 12.03.2004r o pomocy społecznej, albo okazanie karty Dużej Rodziny, albo zaświadczenia o którym mowa w ustawie z dnia 24.01.1991r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, albo przedkłada ważną legitymację weterana albo legitymację weterana poszkodowanego, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 2011r. O weteranach działań poza granicami państwa, albo okazanie dokumentu tożsamości (w przypadku osób które nie ukończyły 26 lat lub ukończyły 65 lat), albo złożenie oświadczenie o zaistnieniu jednej z okoliczności wymienionych w art 4 ust 1 pkt 7, albo przedłożenie dokumentu potwierdzający ciążę.

Jeśli chodzi o zakres nieodpłatnej pomocy prawnej, to ograniczenia dotyczą tylko kobiet w ciąży, bowiem pomoc prawna udzielana jest im w zakresie związanym z ciążą i urodzeniem dziecka, w szczególności praw rodzicielskich i uprawnień pracowniczych. Pozostałe osoby uprawnione mogą uzyskać pomoc prawną w większej liczbie spraw.

Następna strona





Nr 53
(styczeń 2017)

Co obejmuje pomoc prawna?

  • poinformowanie osoby uprawnionej o obowiązującym stanie prawnym, o przysługujących jej uprawnieniach lub o spoczywających na niej obowiązkach,
  • wskazanie osobie uprawnionej sposobu rozwiązania jej problemu prawnego,

(obie wyżej przedstawione formy są poradami prawnymi wydawanymi w Państwa sprawach dotyczących często spraw rodzinnych jak rozwód, alimenty czy spraw cywilnych jak np. pytanie o sposoby zniesienia współwłasności nieruchomości).

  • udzielenie pomocy w sporządzeniu projektu pisma w sprawach, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyłączeniem pism procesowych w toczącym się postępowaniu przygotowawczym lub sądowym i pism w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym. Pomocą w sporządzeniu pisma będzie np. podanie gdzie napisać pismo, jakiego rodzaju pismo, co powinno zawierać takie pismo, jaka jest od niego opłata itp.
  • sporządzenie projektu pisma o zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowym lub ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Nieodpłatna pomoc prawna nie obejmuje spraw:

  • podatkowych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej,
  • z zakresu prawa celnego, dewizowego i handlowego,
  • związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z wyjątkiem przygotowania do rozpoczęcia tej działalności.

Stan prawny na 1 stycznia 2017r.

Autor artykułu:
Małgorzata Karcz, radca prawny, właściciel Kancelarii Prawnej Veritas w Bielsku-Białej, redaktor naczelny "Biuletynu Prawnego", m.karcz@kancelaria-veritas.pl