Nr 1
(wrzesień 2012)

Radca prawny, adwokat, doradca - różnice

Z jakim problemem prawnym do kogo?

Powszechnie panujące przeświadczenie o zbyt wygórowanych stawkach radców prawnych i adwokatów, skłania większość ludzi do wyszukiwania informacji prawnych w Internecie. Tak proste i bezpłatne rozwiązanie prowadzi niejednokrotnie do sytuacji, gdy klient przychodzi po pomoc do prawnika, kiedy pojawia się problem, ponieważ zastosowane przez niego rozwiązanie nie jest korzystne. Najczęściej wybór prawnika uwarunkowany jest schematem, że radcowie prawni prowadzą obsługi przedsiębiorstw i banków, a adwokaci prowadzą resztę spraw.

Przekonanie to ma swoje źródło w latach 50 XX wieku, kiedy adwokaci przechodzący na etaty do powszechnie wówczas działających przedsiębiorstw państwowych, spółdzielni, banków, wykształcili nowy zawód - radcy prawnego.

Obecnie można wskazać na dwie różnice występujące między zawodem adwokata i radcy prawnego. Po pierwsze, tylko radcę prawnego można zatrudnić na podstawie umowy i pracę, a po drugie obrońcą w sprawach o przestępstwa oraz przestępstwa skarbowe może być wyłącznie adwokat.

Ile kosztuje pomoc prawna?

Wynagrodzenie radcy prawnego czy adwokata obejmuje honorarium oraz wydatki. Wysokość honorarium ustalana jest z uwzględnieniem koniecznego nakładu pracy, miejsca świadczenia usługi, stopnia trudności i złożoności sprawy bądź zadania, wymaganej specjalistycznej wiedzy. Wydatki to koszty jakie ponosi radca prawny lub adwokat prowadząc daną sprawę /np. koszty dojazdu do sądu czy do siedziby klienta, w tym ponoszone opłaty parkingowe, koszty biurowe związane z obsługą klienta, w tym m.in. koszty rozmów telefonicznych, koszty wydruku i kserowania pism itd./.

Każdy radca prawny jak i adwokat, kierując się powyższymi wytycznymi sam określa wysokość wynagrodzenia. Stawki są ustalane indywidualnie i są różne w poszczególnych kancelariach.

Warto pamiętać, że wynagrodzenie nie obejmuje opłat i wydatków do których ponoszenia zobowiązany jest klient /np. opłata od pełnomocnictwa, opłata od pozwu, opłata od apelacji, zaliczki na poczet opinii biegłego itd./.

Następna strona





Nr 1
(wrzesień 2012)

Radca prawny, Adwokat czy Doradca?

Zarówno radcowie prawni jak i adwokaci są absolwentami prawa, którzy po studiach ukończyli trzyletnią aplikację radcowską /lub adwokacką/ i zdali pozytywnie egzamin końcowy. Tylko nieliczną grupę stanowią osoby zwolnione z obowiązku odbycia aplikacji i zdania egzaminu /tu m.in. profesorowie i doktorowie habilitowani nauk prawnych, notariusze/ oraz osoby zwolnione z obowiązku odbycia aplikacji, ale nie z końcowego egzaminu zawodowego /tu m.in. doktorzy nauk prawnych, osoby które zdały egzamin sędziowski, prokuratorski, notarialny/.

Doradcy prawni to osoby, które w odróżnieniu od radców prawnych i adwokatów, nie ukończyły aplikacji, bądź ukończyły ale nie zdały pozytywnie egzaminu końcowego. To absolwenci prawa /z tytułem magistra lub z licencjatem/, a często również z ukończonymi dodatkowymi studiami podyplomowymi. Najczęściej prowadzą biura prawne zajmujące się pisaniem pism procesowych lub udzielaniem porad prawnych.

Różnice zostały przedstawione schematycznie w poniższej tabeli.

Radca Prawny Adwokat Doradca/prawnik
Zawód zaufania publicznego
Przynależność do samorządu zawodowego /Brak samorządu zawodowego. Zainteresowani mogą zostać członkami Stowarzyszenia Doradców Prawnych, które jednak nie jest samorządem zawodowym w rozumieniu art. 17 Konstytucji RP./
Odpowiedzialność dyscyplinarna
Zasady etyki zawodowej /tylko dla członków Stowarzyszenia Doradców Prawnych/
Obowiązkowe ubezpieczenie OC
Obowiązek zapobiegania konfliktom interesów
Następna strona





Nr 1
(wrzesień 2012)
Radca Prawny Adwokat Doradca/prawnik
Ustawowy obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej /tylko dla członków Stowarzyszenia Doradców Prawnych/
Możliwość zatrudnienia na podstawie umowy o pracę
Obrona w postępowaniu karnym i karnoskarbowym
Obrona w postępowaniu wykroczeniowym
Obrona w postępowaniu w sprawach wykroczeń skarbowych
Reprezentacja oskarżycieli posiłkowych i prywatnych w procesie karnym
Reprezentacja podmiotów pociągniętych do odpowiedzialności posiłkowej oraz interwenientów w procesie karnoskarbowym
Udzielanie porad z zakresu prawa cywilnego, karnego, administracyjnego, rodzinnego i opiekuńczego, gospodarczego, pracy oraz sporządzanie pism z w/w zakresu
Występowanie w charakterze pełnomocnika osób fizycznych i osób prawnych w sprawach cywilnoprawnych, prawa pracy /Wyłącznie na podstawie stałego stosunku zlecenia który nie jest ograniczony do zastępstwa. Ponadto występując jako osoba sprawująca zarząd majątkiem lub interesami strony/
Następna strona





Nr 1
(wrzesień 2012)
Radca Prawny Adwokat Doradca/prawnik
Występowanie w charakterze pełnomocnika osób fizycznych i osób prawnych w sprawach administracyjnych
Występowanie w charakterze pełnomocnika osób fizycznych i osób prawnych w sprawach sądowoadministracyjnych
Występowanie przed Sądem Najwyższym
Wytaczanie powództwa w postępowaniu grupowym

W sprawach cywilnych, za wyjątkiem postępowania grupowego oraz postępowania przed Sądem Najwyższym, oprócz radców prawnych i adwokatów, pełnomocnikami mogą być również:

  • małżonek, rodzice, zstępni /dzieci, wnuki/, rodzeństwo, osoby pozostające w stosunku przysposobienia, wyłącznie wtedy, gdy stroną jest osoba fizyczna,
  • prokurent jako pełnomocnik przedsiębiorcy, umocowany do dokonywania czynności sądowych i pozasądowych związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa,
  • pracownik jako pełnomocnik osoby prawnej lub przedsiębiorcy, w tym nie posiadającego osobowości prawnej,
  • przedstawiciel związku zawodowego, inspektor pracy, pracownik tego samego zakładu pracy, w którym mocodawca jest lub był zatrudniony - jako pełnomocnik pracownika lub ubezpieczonego w postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych,
Następna strona





Nr 1
(wrzesień 2012)
  • przedstawiciel organizacji zrzeszającej emerytów i rencistów - jako pełnomocnik ubezpieczonego, w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych,
  • pracownik przedsiębiorstwa posiadający bierne prawo wyborcze do organów samorządu załogi przedsiębiorstwa, jako pełnomocnik rady pracowniczej w sprawach z zakresu przepisów o przedsiębiorstwach państwowych i o samorządzie załogi przedsiębiorstwa państwowego,
  • rzecznik patentowy . w sprawach własności przemysłowej,
  • osoba sprawująca zarząd majątkiem lub interesami strony oraz osoba pozostająca ze stroną w stałym stosunku zlecenia - w sprawach pozostających w bezpośrednim związku ze sprawowanym zarządem majątku lub prowadzonymi interesami majątkowymi strony,
  • współuczestnik sporu /współuczestnik procesowy/, ale tylko w obrębie tej samej strony procesu,
  • przedstawiciel właściwego w sprawach z zakresu pomocy społecznej organu jednostki samorządu terytorialnego oraz organizacji społecznej, mającej na celu udzielanie pomocy rodzinie - w sprawach o ustalenie i zaprzeczenie pochodzenia dziecka i o roszczenia alimentacyjne,
  • przedstawiciel organizacji zrzeszającej rolników indywidualnych w sprawach związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, o ile rolnik którego sprawa dotyczy jest członkiem tej organizacji,
  • przedstawiciel organizacji, do której zadań statutowych należy ochrona konsumentów - w sprawach związanych z ochroną praw konsumentów,
  • przedstawiciel organizacji, do której zadań statutowych należą sprawy popierania własności przemysłowej i udzielania pomocy twórcom projektów wynalazczych - w sprawach związanych z ochroną własności przemysłowej jako pełnomocnik twórcy projektu wynalazczego.
Autor artykułu:
Małgorzata Karcz, radca prawny, właściciel Kancelarii Prawnej Veritas w Bielsku-Białej, redaktor naczelny "Biuletynu Prawnego", m.karcz@kancelaria-veritas.pl