Nr 13
(wrzesień 2013)

Ruchomy czas pracy a indywidualny rozkład czasu pracy

Ruchomy czas pracy, jako korzystna dla pracowników forma organizacji pracy, w praktyce bywa często stosowany. Charakteryzuje się tym, iż umożliwia pracownikom rozpoczynanie i kończenie pracy w określonych przedziałach czasowych, z tym jednakże zastrzeżeniem, że istnieje przedział czasowy, w którym wszyscy pracownicy muszą być obecni w firmie. Do niedawna taka praktyka budziła wątpliwości. Państwowa Inspekcja Pracy stała na stanowisku, iż "czas pracy nie może być ustalony przez pracodawcę w taki sposób, że nie są określone konkretne godziny rozpoczynania i kończenia pracy, a tylko określone są przedziały czasowe w jakich pracownicy rozpoczynają i kończą pracę, gdyż nie ma przepisów prawa pracy o charakterze powszechnie obowiązującym, które dopuszczałyby taka organizację czasu pracy."

Wątpliwości zostały rozwiane nowelizacją z dnia 23 sierpnia 2013 r., która wprowadziła do kodeksu pracy przepisy regulujące ruchomy czas pracy. Obecnie treść dodanego art. 140.1 § 1 k.p. stanowi, iż rozkład czasu pracy może przewidywać różne godziny rozpoczynania pracy w dniach, które zgodnie z tym rozkładem są dla pracowników dniami pracy. Natomiast treść § 2 cyt. przepisu stanowi, iż rozkład czasu pracy może przewidywać przedział czasu, w którym pracownik decyduje o godzinie rozpoczęcia pracy w dniu, który zgodnie z tym rozkładem jest dla pracownika dniem pracy. Nadal należy pamiętać, aby zagwarantować takiemu pracownikowi dobowe i tygodniowe okresy odpoczynku.

Ponadto wprowadzenie wskazanych rozwiązań wymaga wprowadzenia odpowiednich zapisów w układzie zbiorowym, umowie z zakładową organizacją związkową lub jeżeli u pracodawcy nie działa organizacja związkowa z przedstawicielami pracowników. Wynika to z treści znowelizowanego przepisu zawartego w art. 150 § 3 pkt. 1 i 2 k.p. Należy również pamiętać, iż niezależnie od powyższego ruchomy czas pracy może być zastosowany także na pisemny wniosek pracownika, np. gdy w firmie nie przewidziano ruchomego czasu pracy lub gdy pracownik jest zainteresowany innymi godzinami rozpoczynania i kończenia pracy niż przewidziane przez pracodawcę (art. 150.1 § 5 k.p.).

Od ruchomego czasu pracy należy odróżnić indywidualny rozkład czasu pracy, o którym mowa w art. 142 k.p. Zgodnie z brzmieniem cyt. przepisu na pisemny wniosek pracownika pracodawca może ustalić indywidualny rozkład jego czasu pracy w ramach systemu czasu pracy, którym pracownik jest objęty. W ramach indywidualnego rozkładu czasu pracy można też wprowadzić tzw. elastyczny czas pracy, gdzie o godzinach rozpoczęcia i zakończenia pracy decyduje sam pracownik.

Następna strona





Nr 13
(wrzesień 2013)

W obecnym stanie prawnym indywidualny rozkład czasu pracy może zostać wprowadzony jedynie na pisemny wniosek pracownika. Żaden bowiem przepis nie nakłada na pracodawcę obowiązku, aby w regulaminie pracy bądź też w układzie zbiorowym znalazły się zapisy o wprowadzeniu indywidualnego rozkładu czasu pracy. W regulaminie pracy pracodawca może zawrzeć postanowienie w myśl którego pracownicy mogą rozpoczynać pracę między godziną 8:00 a 9:00 i kończyć pomiędzy 16:00 a 17:00, przy zachowaniu nieprzerwanego 11-godzinnego odpoczynku dobowego. Główny Inspektorat Pracy stoi na stanowisku, iż wtedy "pracownik sam ustala godzinę rozpoczęcia i zakończenia pracy", nie musi on uzasadniać swojego wniosku. PIP wskazuje, iż w regulaminie pracy mogą znaleźć się zapisy, które przewidują możliwość wprowadzenia przez pracodawcę indywidualnych rozkładów czasu pracy, ale pod warunkiem, że nie jest to sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa. Należy pamiętać, iż regulacje te także muszą mieć charakter norm ochronnych.

Należy pamiętać, iż nawet jeśli pracodawca wprowadzi takie zapisy do regulaminu pracy, to pracownik, aby skorzystać z indywidualnego czasu pracy, obowiązany jest złożyć pracodawcy wniosek w opisanym zakresie.


Autor artykułu:
Magdalena Muzyk, radca prawny, kancelaria.mmuzyk@gmail.com
www.prawnik-bielsko.com.pl