Nr 14
(październik 2013)

Wrzuciłeś czyjeś zdjęcie do internetu? Zobacz, co Ci grozi!

Publikacja zdjęć w internecie a ochrona wizerunku osoby fotografowanej

Publikacja zdjęć Internecie to nic innego jak rozpowszechnianie wizerunku osób na nich przedstawionych.

Zgodnie z brzmieniem art. 81 Ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej. W braku wyraźnego zastrzeżenia zezwolenie nie jest wymagane, jeżeli osoba ta otrzymała umówioną zapłatę za pozowanie.

Przepisy nie zawierają definicji słowa "wizerunek". "Wizerunek to dostrzegalne, fizyczne cechy człowieka, tworzące jego wygląd i pozwalające na identyfikację osoby wśród innych ludzi" (E. Wojnacka, Prawo do wizerunku w ustawodawstwie polskim, ZNUJ PWiOWI zeszyt 56 z 1990 r.)

W orzecznictwie zwraca się uwagę, iż wizerunek oznacza utrwalenie w formie, np. fotografii, portretu, rysunku itp. Rozpoznawalnej podobizny danej osoby. Może obejmować także inne charakterystyczne elementy pozwalające na identyfikację danej osoby, jak, np. charakteryzacja, ubiór, sposób poruszania się, kontaktowania otoczeniem.

Prawo do ochrony wizerunku, o którym mowa w art. 81 cyt. wyżej ustawy, przysługuje jedynie osobom fizycznym. Przepisy nie przewidują wspólnego prawa do wizerunku. Publikując zdjęcie np. pary młodej, rodziny mamy więc do czynienia nie z jednym lecz z kilkoma wizerunkami wspólnie utrwalonymi.

Ustawodawca nie wskazuje formy w jakiej zgoda osoby na publikację winna zostać udzielona. Może być udzielone zarówno ustnie jak i pisemnie, jednakże zgoda musi być wyraźna i wskazywać czas trwania zezwolenia, nie można jej domniemywać. "Osoba jej udzielająca musi mieć pełną świadomość nie tylko formy przedstawienia jej wizerunku, ale także miejsca i czasu publikacji, zestawienia z innymi wizerunkami i towarzyszącego komentarza". (Wyrok SA w Warszawie z dnia 12 lutego 1998 r., sygn. akt I ACa 1044/97).

Następna strona





Nr 14
(październik 2013)

Zgoda może być w każdym czasie odwołana, dlatego też warto w umowie uregulować ewentualne kwestie związane z cofnięciem zgody, np. poprzez wprowadzenie zapisów o karach umownych.

Ważne:

  • nie można udzielić zgody abstrakcyjnej, tzn. "ogóle",
  • osoba fotografowana może się sprzeciwić publikacji zdjęć (nie wyrazić zgody) bez podawania przyczyny,
  • "osoba przedstawiona na zdjęciu fotograficznym może dowolnie ograniczyć zakres zezwolenia na jego rozpowszechnianie; zezwolić na publikację tylko w oznaczonym czasopiśmie i/lub tylko w związku z oznaczonymi czynnościami (np. w związku z określonym tekstem artykułu prasowego), wyznaczyć granice czasowe publikacji itp." (wyrok SA w Krakowie z dnia 19 grudnia 2001 r., sygn. akt I ACa 957/01),
  • "jeżeli osoba fotografowana wyraziła zgodę na publikację fotografii, dalsza publikacja jest dopuszczalna bez jej zgody, ale tylko pod warunkiem wskazania pierwotnego źródła publikacji i bez wprowadzania zmian w publikowanym zdjęciu, tzn. tylko z powołaniem okoliczności w jakich zostało ono wykonane i opublikowane po raz pierwszy,
  • dla swego bezpieczeństwa fotograf winien zadbać, aby osoba fotografowana udzieliła zgody na publikacje wizerunku w formie pisemnej.

Zezwolenia nie wymaga rozpowszechnianie wizerunku:

  • osoby powszechnie znanej, jeżeli wizerunek wykonano w związku z pełnieniem przez nią funkcji publicznych, w szczególności politycznych, społecznych, zawodowych,
  • osoby stanowiącej jedynie szczegół całości takiej jak zgromadzenie, krajobraz, publiczna impreza,
  • jeżeli osoba potrzymała umówioną zapłatę za pozowanie (np. modelki), chyba że wyraźnie się sprzeciwiła publikacji zdjęć lub zastrzegła sobie, iż bez jej zgody zdjęcie nie może zostać opublikowane - wskazanym jest posiadanie pisemnego pokwitowania odbioru pieniędzy przez osobę fotografowaną bądź odpowiedniej umowy cywilno-prawnej.
Następna strona





Nr 14
(październik 2013)

Co grozi za umieszczanie w Internecie zdjęć danej osoby bez jej zgody?

Osoba taka może żądać:

  • zaniechania działania,
  • usunięcia jego skutków, np. poprzez publiczne złożenie oświadczenia o określonej treści,
  • zadośćuczynienia,
  • zapłaty odszkodowania, jeżeli osoba wykaże, że na skutek rozpowszechnienia jej wizerunku poniosła szkodę lub utraciła korzyści,
  • zapłaty odpowiedniej sumy na wskazany cel społeczny.
Autor artykułu:
Magdalena Muzyk, radca prawny, kancelaria.mmuzyk@gmail.com
www.prawnik-bielsko.com.pl