Nr 42
(luty 2016)

Zastrzeżenie własności sprzedanej w świetle przepisów art. 589-591 k.c.

Jedną z form zabezpieczenia wierzytelności jest zastrzeżenie własności rzeczy sprzedanej. W obrocie między przedsiębiorcami niejednokrotnie dochodzi do zawarcia umów sprzedaży o znacznej wartości. Brak zapłaty za towar nie rodzi po stronie sprzedawcy możliwości zwrotu rzeczy - o ile nie zabezpieczy się zawczasu na taką okoliczność.

Przepis art. 589 k.c., stanowi, iż Jeżeli sprzedawca zastrzegł sobie własność sprzedanej rzeczy ruchomej aż do uiszczenia ceny, poczytuje się w razie wątpliwości, że przeniesienie własności rzeczy nastąpiło pod warunkiem zawieszającym. Co to oznacza? Oznacza to, iż właścicielem rzeczy sprzedanej aż do czasu uiszczenia całej ceny pozostaje sprzedawca, zaś po zapłacie ceny przez Kupującego własność rzeczy przechodzi na niego z mocy prawa.

Jeżeli rzecz zostaje kupującemu wydana, zastrzeżenie własności powinno być stwierdzone pismem. Jest ono skuteczne względem wierzycieli kupującego, jeżeli pismo ma datę pewną.

W razie zastrzeżenia prawa własności sprzedawca odbierając rzecz może żądać odpowiedniego wynagrodzenia za zużycie lub uszkodzenie rzeczy.

W jaki sposób zastrzec własność rzeczy sprzedanej?

W umowie można zawrzeć odpowiednią klauzulę, ale również takie zastrzeżenie dopuszczalne jest na fakturze, co potwierdzają m.in. takie orzeczenia: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10.10.2003r., II CK 119/02, wyrok Sądu Najwyższego z 24.07.2008r., IV CSK 87/08.

Sprzedawca może również w umowie zastrzec sobie prawo odstąpienia od umowy sprzedaży, jeżeli kupujący np. nie zapłaci w terminie – całości ceny, czy raty.

Co zrobić gdy kupujący odmawia wydania rzeczy sprzedawcy?

W zależności od konkretnej sprawy i zapisów umowy, można wystąpić w powództwem windykacyjnym na podstawie przepisu art. 222 k.c.

Następna strona





Nr 42
(luty 2016)

Warto też zwrócić uwagę na przepis art. 101 ustawy prawo upadłościowe, zgodnie z którym, zastrzeżone w umowie sprzedaży na rzecz sprzedawcy prawo własności nie wygasa z powodu ogłoszenia upadłości nabywcy, jeżeli jest skuteczne wobec jego wierzycieli według przepisów Kodeksu cywilnego.

Warto skorzystać z pomocy radcy prawnego lub adwokata, przy sporządzaniu umowy z zastrzeżeniem własności rzeczy sprzedanej, czy ustalaniu dodatkowych zapisów umowy zawartych choćby na fakturze, który uwzględni w swojej pomocy aktualny stan prawny na dzień udzielenia porady prawnej lub sporządzenia umowy, oraz ustali jakie zapisy będą dla Państwa najbardziej korzystne.


Autor artykułu:
Małgorzata Karcz, radca prawny, właściciel Kancelarii Prawnej Veritas w Bielsku-Białej, redaktor naczelny "Biuletynu Prawnego", m.karcz@kancelaria-veritas.pl