Nr 31
(marzec 2015)

Wydziedziczenie

Wydziedziczenie jest niczym innym, jak pozbawieniem zstępnych, małżonka i rodziców zachowku w przypadkach wskazanych w przepisie art. 1008 k.c., gdy osoby te:

  1. wbrew woli spadkodawcy postępują uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego,
  2. dopuścili się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci,
  3. uporczywie nie dopełniają względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.

Przyczyna wydziedziczenia powinna wynikać z treści testamentu. Należy pamiętać, że wydziedziczenie dotyczy konkretnej osoby i zgodnie z treścią przepisu art. 1011 k.c., "zstępni wydziedziczonego zstępnego są uprawnieni do zachowku chociażby przeżył on spadkodawcę".

Ad. 1. Uporczywe, wbrew woli spadkodawcy postępowanie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego z reguły dotyczy nagannego trybu życia jak np. narkomanii, alkoholizmu, przestępczego trybu życia itd. Postępowanie to musi być wielokrotne (uporczywe) zaś spadkodawca wyraził dezaprobatę dla niego.

Ad. 2. Przyczyną wydziedziczenia może być również dopuszczenie się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci. Osobą najbliższą będzie osoba związana ze spadkodawcą silnymi więzami uczuciowymi. W doktrynie wskazuje się, iż "Na użytek wydziedziczenia nie jest jednak konieczne skazanie uprawnionego do zachowku za dane przestępstwo prawomocnym wyrokiem karnym. Stąd też popełnienie przestępstwa może być ustalane w postępowaniu cywilnym, jednakże sąd jest związany wyrokiem karnym w granicach art. 11 k.p.c." (A. Kidyba, E. Niezbecka, Komentarz do art. 1008 Kodeksu Cywilnego, stan prawny: 2011.11.15).

Następna strona





Nr 31
(marzec 2015)

Ad. 3. Uporczywe nie dopełnianie względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych może polegać np. na zerwaniu kontaktów rodzinnych, braku pomocy w chorobie, niewykonywaniu obowiązków alimentacyjnych itd. Zachowania te muszą być uporczywe i długotrwałe.


Autor artykułu:
Małgorzata Karcz, radca prawny, właściciel Kancelarii Prawnej Veritas w Bielsku-Białej, redaktor naczelny "Biuletynu Prawnego", m.karcz@kancelaria-veritas.pl