Nr 37
(wrzesień 2015)

Wywiad środowiskowy w sprawie rozwodowej

W sprawie o rozwiązanie małżeństwa przez rozwód, sąd może zarządzić przeprowadzenie przez wyznaczoną osobę (kuratora zawodowego lub społecznego) wywiadu środowiskowego w celu ustalenia warunków, w których żyją i wychowują się dzieci stron, co wynika bezpośrednio z przepisu art. 434 k.p.c. Wywiad jest przeprowadzany w miejscu zamieszkania dzieci stron w oparciu m.in. o informacje od obecnej rodziny.

Należy podkreślić, iż wywiad ten nie ma charakteru obligatoryjnego, jego dopuszczenie zależy od okoliczności sprawy, bowiem służy przygotowaniu postępowania dowodowego. W praktyce w większości wypadków jest on dopuszczany przed pierwszą rozprawą, aby strony mogły się z nim zapoznać jak najszybciej.

Powołany wyżej przepis mówi, iż celem wywiadu jest ustalenie warunków, w których żyją i wychowują się dzieci stron. Chodzi m.in. o warunki mieszkaniowe (to informacje m.in. o tym gdzie i w jakich warunkach mieszkają dzieci, czy posiadają swój pokój, jak jest utrzymane mieszkanie itp.), ale nie tylko. Sprawozdanie z wywiadu środowiskowego zawiera również takie informacje jak np. podstawowe dane o rodzinie (tu m.in. wykształcenie rodziców dziecka, wysokość wynagrodzenia, informacja o karalności, stan zdrowia itd.), dane małoletnich (tu m.in. wiek, informacja dot. szkoły, stanu zdrowia itd.), informacje o środowisku rodzinnym (tu m.in. krótkie informacje dot. małżeństwa stron), wnioski końcowe, które mogą obejmować również kwestie powierzenia wykonywania władzy rodzicielskiej. Uważam jednak, że znaczenie w sprawie mogą mieć wyłącznie te ustalenia, które wynikają z powołanego wyżej przepisu i są odpowiedzią na zarządzenie sądu. Wszelkie inne twierdzenia kuratora zawarte w sprawozdaniu mogą mieć znaczenie, o ile pozostają w związku z sytuacją dzieci. Moim zdaniem, wnioski kuratora obejmujące powierzenie władzy rodzicielskiej nie mogą być wystarczające do pozbawienia władzy rodzicielskiej, powierzenia wykonywania władzy rodzicielskiej itd. Mogą jednak być wskazówką do ukierunkowania postępowania dowodowego, z racji tego, że sam wywiad środowiskowy nie został wymieniony jako jeden ze środków dowodowych w k.p.c., w doktrynie zaś istnieją rozbieżności, co do kwalifikacji wywiadu środowiskowego jako dowodu.

Następna strona





Nr 37
(wrzesień 2015)

Wywiad środowiskowy jest przeprowadzany w terminie 14 dni od dnia otrzymania zarządzenia o jego przeprowadzeniu, chyba, że organ zarządzający wyznaczył inny termin, w godzinach od 6.00 do 22.00. Przed przystąpieniem kurator jest obowiązany okazać legitymację służbową oraz poinformować osoby udzielające informacji o nazwie o adresie organu zarządzającego przeprowadzenie wywiadu oraz o jego celu.

Po przeprowadzeniu wywiadu kurator rodzinny:

  1. sporządza pisemne sprawozdanie z wywiadu zawierające:
    1. imię i nazwisko osoby przeprowadzającej wywiad,
    2. opis wykonywanych czynności i stwierdzonych okoliczności wynikających z zarządzenia o przeprowadzeniu wywiadu,
    3. datę przeprowadzenia wywiadu,
    4. podpis osoby przeprowadzającej wywiad;
  2. składa sprawozdanie z wywiadu w terminie 14 dni od otrzymania zarządzenia o jego przeprowadzeniu, chyba że w zarządzeniu wyznaczony został inny termin;
  3. uzupełnia wywiad na polecenie sądu.

W toku postępowania sądowego strony otrzymują egzemplarz sprawozdania z wywiadu środowiskowego i mogą się do niego odnieść (poprzeć zawarte w nim wnioski lub je zanegować i złożyć wniosek dowodowy na poparcie swoich twierdzeń).


Autor artykułu:
Małgorzata Karcz, radca prawny, właściciel Kancelarii Prawnej Veritas w Bielsku-Białej, redaktor naczelny "Biuletynu Prawnego", m.karcz@kancelaria-veritas.pl