Nr 43
(marzec 2016)

Obowiązek wzajemnej pomocy i dostarczania środków utrzymania przez małżonków pozostających w separacji

Punktem wyjścia do napisania niniejszego artykułu jest przepis art. 614 §3 i §4 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który stanowi iż:

§3. Jeżeli wymagają tego względy słuszności, małżonkowie pozostający w separacji obowiązani są do wzajemnej pomocy.

§4. Do obowiązku dostarczania środków utrzymania przez jednego z małżonków pozostających w separacji drugiemu stosuje się odpowiednio przepisy art. 60, z wyjątkiem §3.

Oczywiście w ww przepisie mowa o separacji tzw. prawnej, a nie faktycznej - rozumianej i używanej potocznie. W życiu bywa i tak, że małżonkowie żyją w rozłączeniu, ale nie mają orzeczonej (sądowo) separacji, więc niniejszy artykuł ich nie dotyczy.

Orzeczenie separacji powoduje, że małżeństwo nadal trwa, jednak tylko formalnie, często małżonkowie mieszkają już osobno, prowadzą osobne gospodarstwa domowe, utrzymują ze sobą kontakty lub nie mają żadnego kontaktu ze sobą. Właśnie takie powody zadecydowały o tym, że wzajemna pomoc między nimi jest wymagana ze względów słuszności (a więc wyjątkowo).

Odwołanie się ustawodawcy do względów słuszności, można porównać do odwołania do pewnego rodzaju norm moralnych, powszechnie przyjętych w społeczeństwie. Pomoc może więc dotyczyć przykładowo wsparcia psychicznego w chorobie, wsparcia duchowego, czy innego rodzaju pomocy wymaganej (i możliwej) ze względu na stan zdrowia. Zaznaczyć należy, iż małżonek wymagający ww pomocy nie ma roszczenia względem drugiego małżonka, które miałoby go prawnie zmusić do wykonywania tej pomocy, jednakże w razie orzekania rozwodu brak wsparcia i pomocy może być przesłanką oceny winy w rozpadzie pożycia małżeńskiego.

Następna strona





Nr 43
(marzec 2016)

Zaznaczyć należy, iż wzajemna pomoc między małżonkami dotyczy również sfery materialnej, zaś do obowiązku dostarczania środków utrzymania przez jednego z małżonków pozostających w separacji drugiemu, stosuje się odpowiednio przepis art. 60 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, za wyjątkiem §3 tego przepisu albowiem obowiązek alimentacyjny nie wygasa po upływie 5 lat od orzeczenia separacji. Małżonek, który będzie chciał dochodzić dla siebie dostarczania środków utrzymania, może złożyć w sądzie pozew.

Podkreślić należy, iż zakres obu przepisów (art. 614 §3 k.r.o. i art. 60 k.r.o.) nie pokrywa się, stąd w doktrynie wskazano, iż „obowiązek pomocy w sferze materialnej z art. 614 §3 może istnieć także i wtedy, gdy nie można mówić o popadnięciu w niedostatek jednego małżonka, czy też o istotnym pogorszeniu się jego sytuacji materialnej (w grę może wchodzić np. potrzeba jednorazowego wsparcia finansowego małżonka)” (Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz pod red. Prof. Dr hab. Krzysztofa Pietrzykowskiego, wydanie 4, Warszawa 2015r, stan na: 2015-12-09).

Z związku z ciągłymi nowelizacjami, nowymi orzeczeniami sądów powszechnych, a czasem niejednolitym stanowiskiem prezentowanym w doktrynie, przed ewentualnym wytoczeniem powództwa w sądzie czy ustalaniem innych obowiązków małżonków pozostających w separacji, warto zasięgnąć porady radcy prawnego lub adwokata.


Autor artykułu:
Małgorzata Karcz, radca prawny, właściciel Kancelarii Prawnej Veritas w Bielsku-Białej, redaktor naczelny "Biuletynu Prawnego", m.karcz@kancelaria-veritas.pl