Nr 49
(wrzesień 2016)

Zaprzeczenie ojcostwa przez domniemanego ojca

W obecnie obowiązującym stanie prawnym, domniemywa się, że ojcem dziecka jest:

  • mąż matki, jeśli dziecko urodziło się w czasie trwania małżeństwa albo przed upływem trzystu dni od jego ustania lub unieważnienia (za wyjątkiem urodzenia dziecka po upływie trzystu dni od orzeczenia separacji),
  • drugi mąż matki, jeżeli dziecko urodziło się przed upływem trzystu dni od ustania lub unieważnienia małżeństwa, lecz po zawarciu przez matkę drugiego małżeństwa (domniemanie to nie dotyczy przypadku, gdy dziecko urodziło się w następstwie procedury medycznie wspomagającej prokreację, na którą wyraził zgodę pierwszy mąż matki),

Oba wyżej wymienione domniemania mogą być obalone na skutek powództwa o zaprzeczenie ojcostwa wytoczonego przez:

  • męża matki w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o urodzeniu dziecka przez żonę, nie później niż do osiągnięcia przez dziecko pełnoletności;
  • przedstawiciela ustawowego męża matki, który został całkowicie ubezwłasnowolniony z powodu choroby psychicznej lub innego rodzaju zaburzeń psychicznych na które zapadł w ciągu terminu do wytoczenia powództwa o zaprzeczenie ojcostwa. Przedstawiciel ma sześć miesięcy od dnia ustanowienia przedstawiciela ustawowego. Jeżeli przedstawiciel powziął wiadomość o urodzeniu się dziecka później - wówczas termin sześciu miesięcy liczy się od dnia, w którym tę wiadomość powziął;
  • męża matki, jeżeli wcześniej dla niego był ustanowiony przedstawiciel ustawowy, który nie wytoczył powództwa o zaprzeczenie ojcostwa, w ciągu sześciu miesięcy od dnia uchylenia ubezwłasnowolnienia całkowitego, a jeżeli mąż matki powziął wiadomość o urodzeniu się dziecka dopiero później, sześć miesięcy od dnia w którym tę wiadomość powziął,
Następna strona





Nr 49
(wrzesień 2016)
  • męża matki, który pomimo choroby psychicznej lub innego rodzaju zaburzenia psychicznego, na którą zapadł w ciągu terminu do wytoczenia powództwa o zaprzeczenie ojcostwa i który mimo istnienia podstaw do ubezwłasnowolnienia całkowitego nie został ubezwłasnowolniony, w terminie sześciu miesięcy od ustania choroby lub zaburzeń, a gdy powziął wiadomość o urodzeniu się dziecka dopiero później – w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym tę wiadomość powziął.

Powództwo o zaprzeczenie ojcostwa powinno być wytoczone przeciwko matce i dziecku, a jeżeli matka nie żyje, to przeciwko dziecku, zaś osoba wszczynająca to postępowanie musi wykazać, że nie jest ojcem dziecka. W jaki sposób może to uczynić? Np. przez wykazanie, że jest impotentem, braku obcowania z matką dziecka w okresie koncepcyjnym, w drodze badań DNA (na które zgodę musi wyrazić matka dziecka), ekspertyzy antropologicznej itd. Sam proces nie należy do łatwych, dlatego pomoc pełnomocnika uważam za konieczną.

Uchybienie powyższym terminom sześciu miesięcy na wytoczenie powództwa o zaprzeczenie ojcostwa jeszcze nie zamyka drogi do jego wszczęcia. Jest tak dlatego, że ww. powództwo może wytoczyć prokurator, którego nie wiąże ten termin.

Niedopuszczalne jest przy tym jest wszczynanie powództwa po osiągnięciu przez dziecko pełnoletności jak również wtedy, gdy dziecko urodziło się w następstwie procedury medycznie wspomaganej prokreacji, na którą mąż matki wyraził zgodę.


Autor artykułu:
Małgorzata Karcz, radca prawny, właściciel Kancelarii Prawnej Veritas w Bielsku-Białej, redaktor naczelny "Biuletynu Prawnego", m.karcz@kancelaria-veritas.pl