Nr 41
(styczeń 2016)

Zarząd majątkiem dziecka

Zgodnie z art. 101 ustawy kodeks rodzinny i opiekuńczy, rodzice obowiązani są sprawować z należytą starannością zarząd majątkiem dziecka pozostającego pod ich władzą rodzicielską.

Wśród czynności zarządu majątkiem dziecka można wyróżnić czynności prawne, czynności faktyczne oraz reprezentowanie dziecka przed sądami i organami.

Do majątku dziecka należą zarówno aktywa, jak i pasywa, dlatego też do zarządzania majątkiem dziecka zaliczyć należy również czynności, które odnoszą się do długów dziecka. W skład majątku dziecka wchodzą rzeczy, pieniądze, inne prawa jak np. użytkowanie wieczyste. Źródłem majątku dziecka są najczęściej darowizna, czy też dziedziczenie ustawowe lub testamentowe.

Może mieć miejsce sytuacja, iż nie wszystkie przedmioty wchodzące w skład majątku dziecka będą objęte zarządem sprawowanym przez rodziców. Art. 102 ustawy kodeks rodzinny i opiekuńczy stanowi, iż w umowie darowizny albo w testamencie można zastrzec, że przedmioty przypadające dziecku z tytułu darowizny lub testamentu nie będą objęte zarządem sprawowanym przez rodziców. Jeżeli darczyńca lub spadkodawca nie wyznaczą zarządcy, zarząd majątkiem wyłączonym sprawować będzie kurator ustanowiony przez sąd opiekuńczy. Zarówno zarządca, jak i kurator podlegają nadzorowi sądu opiekuńczego, muszą oni uzyskiwać zezwolenie sądu opiekuńczego we wszystkich ważniejszych sprawach, które dotyczą zarządzanego przez nich majątku.

Z mocy art. 101 §2 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego zarządowi rodziców nie podlegają:

  1. uzyskiwane przez dziecko w ramach stosunku pracy zarobki,
  2. przedmioty oddane dziecku do swobodnego użytku.

Następna strona





Nr 41
(styczeń 2016)

Powyżej wskazanymi składnikami swego majątku rozporządza sam małoletni. Jednak zarząd rodziców co do tych składników nie będzie wyłączony w przypadku, gdy sąd opiekuńczy z ważnych powodów tak postanowi odnośnie zarobków dziecka oraz odnośnie przedmiotów oddanych małoletniemu do swobodnego użytku w zakresie tych czynności prawnych, do których dokonania nie wystarcza według ustawy zgoda przedstawiciela ustawowego. We wskazanych sytuacjach zarząd składnikami majątku dziecka ma miejsce na zasadach ogólnych. Należy pamiętać, iż wskazane powyżej zasady zarządu odnoszą się tylko do majątku dziecka mającego ograniczoną zdolność do czynności prawnych (13-18 lat), bowiem majątkiem dziecka poniżej 13 lat zarządzają rodzice.

Wyłączenie zarządu rodziców obejmuje nie tylko zarobek i przedmioty oddane dziecku do swobodnego użytku, lecz również to, co dziecko uzyskało w zamian za te składniki, jak i dochód, jaki one przyniosły.

Należy pamiętać, iż zarząd majątkiem dziecka sprawowany przez rodziców podlega kontroli sądu opiekuńczego, rodzice muszą uzyskiwać bowiem dla dokonania czynności prawnej przekraczającej zakres zwykłego zarządu zezwolenie sądu opiekuńczego.

Przez czynności zwykłego zarządu należy rozumieć załatwianie bieżących spraw związanych ze zwykłym korzystaniem z przedmiotów wchodzących w skład zarządzanego majątku, utrzymywaniem tych przedmiotów w stanie niepogorszonym. Natomiast wszystkie czynności przekraczające ten zakres należy zaliczyć do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu.

Dochód z majątku dziecka powinien być przede wszystkim przeznaczany na utrzymanie i wychowanie dziecka oraz jego rodzeństwa, które wychowuje się razem z nim, nadwyżka zaś na inne uzasadnione potrzeby rodziny.

Po ustaniu zarządu rodzice obowiązani są oddać dziecku lub jego przedstawicielowi ustawowemu zarządzany przez nich majątek dziecka. Na żądanie dziecka lub jego przedstawiciela ustawowego, zgłoszone przed upływem roku od ustania zarządu, rodzice obowiązani są złożyć rachunek z zarządu. Żądanie to nie może jednak dotyczyć dochodów z majątku pobranych w czasie wykonywania władzy rodzicielskiej.


Autor artykułu:
Agnieszka Nowakowska-Długosz, radca prawny,
Kancelaria Radcy Prawnego, ul. Piastowska 1 lok. 34, Bielsko-Biała,
tel. 691 554 228, kontakt@kancelaria-nowakowska.pl