Nr 4
(grudzień 2012)

Żebranie w miejscach publicznych jako wykroczenie art. 58 k.w.

Kto, mając środki egzystencji lub będąc zdolny do pracy, żebrze w miejscu publicznym, popełnia wykroczenie stypizowane w przepisie art. 58 §1 kodeksu wykroczeń, za które grozi kara ograniczenia wolności, grzywna do 1.500 złotych albo kara nagany.

Jeżeli żebranie odbywa się w sposób natarczywy lub oszukańczy, sprawca podlega karze aresztu albo karze ograniczenia wolności (art. 58 §2 k.w.).

Dla bytu wykroczeń z art. 58 §1 i 2 k.w., niezbędne jest, aby żebranie odbywało się w miejscu publicznym, a więc ogólnodostępnym dla nieokreślonej liczby osób.

Poprzez żebranie należy rozumieć działania polegające na powtarzalności zachowania się polegającego na wypraszaniu dla siebie np. pieniędzy czy żywności, zwracania się do innych osób z prośbą o wsparcie. Nie chodzi tutaj o pojedyncze zachowanie wynikające np. z nieszczęśliwego zdarzenia losowego jak np. pożar, powódź, ale o kompleks zachowań sprawcy, który żebranie traktuje jako źródło utrzymania.

Wykroczenie może popełnić osoba, która posiada środki egzystencji (pensję, rentę, emeryturę, oszczędności) lub jest zdolna do podjęcia pracy zarobkowej, jednakże nie podejmuje jej albo nie stara się o nią. W obecnej sytuacji społecznoekonomicznej każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie, biorąc pod uwagę m.in. bezrobocie w danym regionie, pozbawienie prawa do zasiłku itd.

Z natarczywym żebraniem będziemy mieć do czynienia w sytuacji, gdy sprawca narzuca się innej osobie, uniemożliwia przejście, wielokrotnie ponawia prośbę o ofiarę. Z kolei w stosunku do osób, które mu odmawiają, może być agresywny, może używać słów obraźliwych lub pogróżek.

Z zachowaniem oszukańczym po stronie sprawcy, będziemy mieć do czynienia w sytuacji wprowadzania w błąd osób, od których sprawca chce wyprosić ofiarę. Przykładowo w celu wzbudzenia współczucia, sprawca będzie powoływał się na nieuleczalną chorobę własną lub osób najbliższych, trudną sytuację rodzinną, inwalidztwo.

Następna strona





Nr 4
(grudzień 2012)

W przypadku żebrania w sposób natarczywy, jak i oszukańczy nie ma znaczenia, czy sprawca ma środki utrzymania czy nie, czy jest zdolny do podjęcia pracy, czy też nie jest zdolny do podjęcia pracy.


  1. Nie jest żebraniem publiczne prezentowanie swoich umiejętności połączone ze zbieraniem ofiar od widzów np. publiczne granie na instrumentach, rysowanie portretów itd.
  2. Nakłanianie małoletnich lub osób bezradnych albo pozostających w stosunku zależności lub pod opieką sprawcy do żebrania jest czynem karalnym objętym dyspozycją przepisu art. 104 k.w.
  3. Za stosowanie przemocy lub groźby bezprawnej w celu zmuszenia innej osoby do żebrania, sprawca może ponieść odpowiedzialność za przestępstwo określone w przepisie art. 191 k.k., zagrożone karą pozbawienia wolności do lat 3.


Autor artykułu:
Małgorzata Karcz, radca prawny, właściciel Kancelarii Prawnej Veritas w Bielsku-Białej, redaktor naczelny "Biuletynu Prawnego", m.karcz@kancelaria-veritas.pl