Nr 27
(listopad 2014)

Zezwolenie na zawarcie małżeństwa przez osobę małoletnią

Osoba niemająca ukończonych lat osiemnastu co do zasady nie może zawrzeć małżeństwa. Jednakże Kodeks rodzinny i opiekuńczy w przepisie art. 10 §1 stanowi, iż z ważnych powodów sąd opiekuńczy może zezwolić na zawarcie małżeństwa kobiecie, która ukończyła lat szesnaście, jeżeli z okoliczności wynika, że zawarcie małżeństwa będzie zgodne z dobrem założonej rodziny.

Sąd opiekuńczy rozpoznający sprawę o udzielenie zezwolenia na zawarcie małżeństwa, na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego i okoliczności sprawy, oceni czy zachodzą ważne powody, o których mowa w przepisie art. 10§1 k.r.o. oraz czy zawarcie tego małżeństwa będzie zgodne z dobrem założonej rodziny. Za ważne powody można uznać np. urodzenie dziecka ze stosunku stron lub ciążę z takiego stosunku, niebezpieczeństwo śmierci jednej ze stron zamierzonego małżeństwa.

Sąd opiekuńczy będzie również rozpatrywał czy udzielenie zezwolenia na zawarcie małżeństwa jest zgodne z dobrem założonej rodziny, a więc m.in. dobrem małoletniej kobiety i przyszłych dzieci. W razie powzięcia wątpliwości, co do trwałości pożycia małżeńskiego, sąd odmówi udzielenia takiego zezwolenia.

Tryb postępowania

Podstawą wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na zawarcie małżeństwa przez małoletnią kobietę jest wniosek, który składa ona sama. We wniosku wymienia osobę, z którą zamierza zawrzeć małżeństwo. Ważnym przy tym jest to, aby w chwili wydawania orzeczenia przez sąd (a więc niekoniecznie w chwili składania wniosku), miała ona ukończone 16 lat. Sądem właściwym jest Sąd Rejonowy Wydział Rodzinny i Opiekuńczy, właściwy dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy. Przyjmuje się, że można wniosek skierować do innego sądu w nagłych przypadkach, na przykład w razie niebezpieczeństwa śmierci jednej ze stron. Opłata sądowa od wniosku wynosi 100 złotych.

Następna strona





Nr 27
(listopad 2014)

W trakcie postępowania sąd przesłucha wnioskodawczynię (małoletnią kobietę) oraz mężczyznę, z którym zamierza ona zawrzeć małżeństwo. Mogą być również przeprowadzone inne dowody: przesłuchania świadków (np. rodziny stron), wywiad środowiskowy kuratora sądowego itd. W razie przesłuchania rodziców stron, brak ich akceptacji związku małżeńskiego, jaki chcą zawrzeć strony a co za tym idzie brak zgody na jego zawarcie, może mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli z zebranego w sprawie materiału dowodowego będzie wynikało, iż zgoda na zawarcie tego małżeństwa będzie zgodna z dobrem założonej rodziny i faktycznie wystąpią ważne powody, to brak zgody rodziców stron, nie będzie przeszkodą w uzyskaniu zezwolenia na zawarcie małżeństwa.

Należy pamiętać, iż w orzeczeniu o udzieleniu zezwolenia na zawarcie małżeństwa, sąd wymienia osobę, z którą wnioskodawczyni zamierza ten związek małżeński zawrzeć (a więc osobę wskazaną przez nią we wniosku).

Postanowienie sądu staje się skuteczne z chwilą uprawomocnienia i nie może być zmienione ani uchylone (prawomocność formalna).


Autor artykułu:
Małgorzata Karcz, radca prawny, właściciel Kancelarii Prawnej Veritas w Bielsku-Białej, redaktor naczelny "Biuletynu Prawnego", m.karcz@kancelaria-veritas.pl