Nr 36
(sierpień 2015)

O zmianie imienia i nazwiska

Zdarza się, że niektóre osoby chcą z różnych powodów zmienić imię, nazwisko bądź imię i nazwisko. Kwestie dotyczące zasad zmiany imienia i nazwiska na inne imię lub nazwisko, właściwość organów administracji publicznej i tryb postępowania w takich sprawach reguluje ustawa z dnia 17.10.2008r. o zmianie imienia i nazwiska.

Powyższą ustawę stosuje się do:

  1. obywateli polskich;
  2. cudzoziemców niemających obywatelstwa żadnego państwa, jeżeli mają w Rzeczypospolitej Polskiej miejsce zamieszkania;
  3. cudzoziemców, którzy uzyskali w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy, ale wyłącznie ze szczególnie ważnych powodów związanych z zagrożeniem jego prawa do życia, zdrowia, wolności lub bezpieczeństwa osobistego.

Osoby wymienione w pkt 1 i 2, mogą dokonać zmiany wyłącznie z ważnych powodów, w szczególności, gdy dotyczą zmiany:

  1. imienia lub nazwiska ośmieszającego albo nielicującego z godnością człowieka;
  2. na imię lub nazwisko używane;
  3. na imię lub nazwisko, które zostało bezprawnie zmienione;
  4. na imię lub nazwisko noszone zgodnie z przepisami prawa państwa, którego obywatelstwo również się posiada.

Zmiana imienia, zgodnie z brzmieniem art. 3 ustawy, oznacza zastąpienie wybranego imienia innym imieniem, zastąpienie dwóch imion jednym imieniem lub odwrotnie, dodanie drugiego imienia, zmianę pisowni imienia lub imion lub zmianę kolejności imion.

Zmiana nazwiska oznacza zmianę na inne nazwisko, zmianę pisowni nazwiska lub zmianę nazwiska ze względu na formę właściwą dla rodzaju żeńskiego lub męskiego.

Następna strona





Nr 36
(sierpień 2015)

Zmiany nazwiska nie dokonuje się w przypadku ubiegania się o zmianę na nazwisko historyczne, wsławione w dziedzinie kultury, nauki, działalności politycznej, społecznej albo wojskowej, chyba że osoba ubiegająca się o zmianę nazwiska posiada członków rodziny o tym nazwisku. Członkiem rodziny jest małżonek i wstępny osoby ubiegającej się o zmianę imienia lub nazwiska.

Zmiana nazwiska może dotyczyć nazwiska noszonego aktualnie lub nazwiska rodowego. Zmiana nazwiska noszonego po zawarciu małżeństwa, gdy jest ono tożsame z nazwiskiem rodowym, rozciąga się na nazwisko rodowe wyłącznie na wyraźne żądanie osoby ubiegającej się o zmianę nazwiska.

Po zmianie nazwiska, nazwisko nie może składać się z więcej niż dwóch członów, podobnie po zmianie imienia - moża mieć najwyżej dwa imiona. Od tej zasady jest wyjątek, który dotyczy osób posiadających oprócz obywatelstwa polskiego, również inne obywatelstwo, a także osób posiadających status uchodźcy w RP. Gdy taka osoba dokonuje zmiany nazwiska polskiego na nazwisko obce i przepisy państwa, którego obywatelstwo również posiada, dopuszczają nazwiska o większej niż dwa liczbie członów, może po zmianie nosić nazwisko składające się z większej liczby członów.

Zmiana nazwiska obojga rodziców rozciąga się na małoletnie dzieci i na dzieci, które zrodzą się z tego małżeństwa.

Zmiana nazwiska lub nazwiska rodowego jednego z rodziców rozciąga się na małoletnie dzieci i na dzieci, które pochodzą od tych samych rodziców, pod warunkiem że drugi z rodziców wyraził na to zgodę, chyba że nie ma on pełnej zdolności do czynności prawnych lub jest pozbawiony władzy rodzicielskiej albo nie żyje. Jeżeli w chwili zmiany nazwiska dziecko ukończyło 13 lat, do zmiany nazwiska dziecka jest potrzebne także wyrażenie zgody przez dziecko.

W przypadku braku porozumienia między rodzicami dziecka każde z nich może zwrócić się do sądu opiekuńczego o wyrażenie zgody na zmianę nazwiska dziecka.

Zgodę na zmianę nazwiska dziecko wyraża osobiście przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego albo jego zastępcą lub w formie pisemnej z podpisem notarialnie poświadczonym. Dzieci zamieszkałe poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej mogą wyrazić zgodę za pośrednictwem konsula Rzeczypospolitej Polskiej.

Następna strona





Nr 36
(sierpień 2015)

Rodzic wyraża zgodę na zmianę nazwiska dziecka osobiście przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego albo jego zastępcą lub w formie pisemnej z podpisem notarialnie poświadczonym. Osoby zamieszkałe poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej mogą wyrazić zgodę za pośrednictwem konsula Rzeczypospolitej Polskiej.


Tryb postępowania

Do wybranego kierownika urzędu stanu cywilnego należy złożyć wniosek o zmianę imienia, nazwiska lub imienia i nazwiska. Osoby zamieszkałe poza Polską, mogą złożyć taki wniosek za pośrednictwem konsula Rzeczpospolitej Polskiej, wskazując kierownika urzędu stanu cywilnego, któremu wniosek ma być przekazany.

W imieniu małoletniego dziecka wniosek składa jego przedstawiciel ustawowy.

Wniosek powinien być złożony (lub skierowany) do kierownika urzędu stanu cywilnego właściwego ze względu na miejsce stałego pobytu osoby składającej wniosek, a w przypadku braku takiego miejsca, kierownikom właściwym ze względu na ostatnie miejsce stałego pobytu wnioskodawcy. Jeżeli nie można ustalić właściwości miejscowej w sposób wskazany powyżej, wniosek o zmianę imienia lub nazwiska należy złożyć kierownikowi urzędu stanu cywilnego właściwemu dla miasta stołecznego Warszawy albo jego zastępcy.

Zgodnie z przepisem art. 11 ust 1. Ustawy, wniosek o zmianę imienia lub nazwiska zawiera:
1) dane osoby, której zmiana dotyczy:
a) imię (imiona) i nazwisko oraz nazwisko rodowe,
b) wskazanie kierownika urzędu stanu cywilnego, który sporządził akt urodzenia oraz akt małżeństwa, jeżeli zmiana imienia lub nazwiska będzie dotyczyła tego aktu,
c) numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności, zwany dalej "numerem PESEL", jeżeli został nadany;
2) imię lub nazwisko, na jakie ma nastąpić zmiana;
3) wskazanie miejsca sporządzenia aktu urodzenia małoletnich dzieci, jeżeli zmiana imienia lub nazwiska będzie dotyczyła tych aktów;
4) adres do korespondencji wnioskodawcy;
5) uzasadnienie;
6) oświadczenie wnioskodawcy, że w tej samej sprawie nie złożył wcześniej wniosku do innego kierownika urzędu stanu cywilnego lub nie została wydana już decyzja odmowna.

Następna strona





Nr 36
(sierpień 2015)

2. Jeżeli wnioskodawca i jego małoletnie dzieci nie posiadają aktów stanu cywilnego sporządzonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wraz z wnioskiem o zmianę imienia lub nazwiska wnioskodawca składa wniosek o transkrypcję zagranicznych dokumentów stanu cywilnego.
3. W przypadku gdy wniosek o zmianę imienia lub nazwiska jest składany osobiście, wnioskodawca przedstawia do wglądu dokument stwierdzający tożsamość.

Decyzję o zmianie imienia lub nazwiska bądź decyzję o odmowie zmiany imienia lub nazwiska wydaje kierownik urzędu stanu cywilnego, do którego został złożony wniosek, albo jego zastępca. Decyzja ta podlega natychmiastowemu wykonaniu.


Autor artykułu:
Małgorzata Karcz, radca prawny, właściciel Kancelarii Prawnej Veritas w Bielsku-Białej, redaktor naczelny "Biuletynu Prawnego", m.karcz@kancelaria-veritas.pl