Nr 11
(lipiec 2013)

Zwolnienie przedsiębiorcy od kosztów sądowych w postępowaniu cywilnym

Przedsiębiorcy, tak jak inne strony postępowania cywilnego mogą uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych.

Zwolnienie przedsiębiorcy od kosztów sądowych przez sąd może polegać na zwolnieniu od kosztów sądowych w całości lub w części - jeżeli przedsiębiorca jest w stanie ponieść tylko część tych kosztów.

Częściowe zwolnienie od tych kosztów może polegać na zwolnieniu od poniesienia albo ułamkowej lub procentowej ich części, albo określonej ich kwoty, albo niektórych opłat lub wydatków. Może też polegać na przyznaniu zwolnienia co do pewnej części roszczenia lub co do niektórych roszczeń dochodzonych łącznie; roszczenia te lub ich części sąd oznacza w postanowieniu o przyznaniu częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.

Strona częściowo zwolniona od kosztów sądowych obowiązana jest uiścić opłaty oraz ponieść wydatki w takiej wysokości, jaka nie jest objęta zwolnieniem przyznanym przez sąd.

Należy jednak pamiętać, iż zwolnienie od kosztów sądowych nie zwalnia przedsiębiorcy od obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi.

Przedsiębiorca chcący uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych powinien zgłosić wniosek o zwolnienie od kosztów na piśmie lub ustnie do protokołu w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy.

Przy ubieganiu się przez przedsiębiorcę o zwolnienie od kosztów sądowych znaczenie ma forma w jakiej prowadzona działalność gospodarcza.


Następna strona





Nr 11
(lipiec 2013)

Zgodnie z art. 102 ust.1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, przedsiębiorca będący osobą fizyczną może się domagać zwolnienia od kosztów sądowych, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych powinno być dołączone oświadczenie obejmujące szczegółowe dane o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby fizycznej ubiegającej się o zwolnienie od kosztów, sporządzone według ustalonego wzoru. Druk oświadczenia można otrzymać w każdym sądzie lub pobrać ze strony internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości. Obejmować ono powinno szczegółowe dane o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania przedsiębiorcy domagającego się zwolnienia od kosztów.

Oświadczenie przedsiębiorcy - osoby fizycznej ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych powinno zawierać wszystkie dane o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby fizycznej ubiegającej się o zwolnienie od kosztów oraz informacje określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z 31 stycznia 2006 r. w sprawie określenia wzoru oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby fizycznej ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu cywilnym, jednak nie musi być złożone na formularzu oświadczenia, którego wzór stanowi załącznik do tego rozporządzenia.

W przypadku przedsiębiorcy - osoby prawnej, sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych, jeżeli przedsiębiorca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie.

Art. 103 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych nie wskazuje, w jaki sposób przedsiębiorca - osoba prawna, która ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych powinna wykazać, że nie ma dostatecznych środków na uiszczenie tych kosztów. Przedsiębiorca powinien wiec przedstawiać dokumenty, które pozwalają określić jego sytuację majątkową. Nie jest wystarczające, tak jak ma to miejsce w razie ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych przez przedsiębiorcę - osobę fizyczną, złożenie przez osobę prawną tylko oświadczenia obejmującego dane co do jej stanu majątkowego. Sąd nie może jednak nie wziąć pod uwagę takiego oświadczenia, złożonego przez osoby upoważnione do reprezentowania osoba prawnej, jeżeli przedstawione zostały jednocześnie dokumenty dotyczące jej sytuacji majątkowej i w ich świetle można dokonać oceny złożonego oświadczenia i ustalić, czy podmiot ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych ma dostateczne środki na ich uiszczenie, czy też ich nie ma.

Następna strona





Nr 11
(lipiec 2013)

Należy pamiętać, iż sąd cofa zwolnienie od kosztów sądowych, jeżeli okazało się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. W obu wypadkach strona obowiązana jest uiścić wszystkie przepisane opłaty oraz zwrócić wydatki, jednakże w drugim wypadku sąd może obciążyć stronę tym obowiązkiem także częściowo, stosownie do zmiany, jaka nastąpiła w jej stosunkach.

Stronę, która uzyskała zwolnienie od kosztów sądowych na podstawie świadomego podania nieprawdziwych okoliczności, sąd, cofając zwolnienie, skazuje na grzywnę w wysokości do 1 tysiąca złotych. Niezależnie od obowiązku uiszczenia grzywny strona powinna uiścić wszystkie przepisane opłaty i pokryć obciążające ją wydatki.


Autor artykułu:
Agnieszka Nowakowska-Długosz, radca prawny,
Kancelaria Radcy Prawnego, ul. Piastowska 1 lok. 34, Bielsko-Biała,
tel. 691 554 228, kontakt@kancelaria-nowakowska.pl